Rig Veda 9.64.21 — Mandala 9, Sukta 64, Mantra 21

Sukta 9.64

Rishi: Unknown/unspecified in provided input (Soma Pavamāna tradition for RV 9.64)

Devata: Soma Pavamāna (as goal of seekers and test of consciousness)

Chandas: Triṣṭubh (likely; needs metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

अभि वेना अनूषतेयक्षन्ति प्रचेतसः । मज्जन्त्यविचेतसः ॥

Transliteration

abhí venā́ anūṣata íyakṣanti prá-cetasaḥ | májjanty ávi-cetasaḥ ||

Translation

તે તરફ વેના—શોધક હૃદયો તરસે છે અને પોકારે છે; પ્રચેતસ—જાગૃતજન પહોંચવા પ્રયત્ન કરે છે, પરંતુ અવિચેતસ—અજાગૃતો અંધકારમાં ડૂબી જાય છે.

Word by Word

• अभि: towards, upon
• अभि: Adhikaraṇa (दिशा/अभिमुखता) / उपसर्ग-भाव
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• वेनाः: the desirers/seekers (lit. ‘venas’)
• वेनाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वेन (प्रातिपदिक)

• अनूषते: they praise/chant after (him)
• अनूषते: Kriyā (कर्तृ-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नूष् (धातु; स्तुति/निनाद/उच्चारणे) + अनु-

• यक्षन्ति: they worship/sacrifice
• यक्षन्ति: Kriyā (कर्तृ-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: यज् (धातु; यज्ञे/पूजायाम्)

• प्रचेतसः: the wise, the fore-knowing
• प्रचेतसः: Kartā (apposition to subject) / Viśeṣaṇa
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: प्र-चेतस् (प्रातिपदिक)

• मज्जन्ति: they sink/plunge
• मज्जन्ति: Kriyā (कर्तृ-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मज्ज् (धातु; निमज्जने)

• अविचेतसः: the unwise, undiscerning
• अविचेतसः: Kartā (apposition to subject) / Viśeṣaṇa
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अ-वि-चेतस् (प्रातिपदिक)