Opening the text

Sukta 8.86
Viśvaka
Aśvinau (Dasrā, Bhiṣajā, Mayobhūvā)
Jagatī (12-syllable cadence typical for longer pādas; refrain-like closing)
આ સંક્ષિપ્ત જગતી સ્તોત્ર આશ્વિનોને અદ્ભુત યુગલ વૈદ્યો અને આનંદદાતા તરીકે આહ્વાન કરે છે; તેઓ “દેહધારી જીવને ઘડી આપે” (તનૂકૃ-) અને મિત્રતાનો બંધ અખંડ રાખે એવી પ્રાર્થના કરે છે. પુનરાવર્તિત વિનંતિઓમાં ઋષિ વિશ્વક આશ્વિનોના ઉપકારો સ્મરે છે અને તેમના સહાયને ઋત (કોસ્મિક વ્યવસ્થા) હેઠળ જીવનશક્તિની સમગ્રતા, સમૃદ્ધિ અને અડગ સાથ-સંગાથના રક્ષણ તરીકે રજૂ કરે છે.
Mantra 1
उभा हि दस्रा भिषजा मयोभुवोभा दक्षस्य वचसो बभूवथुः । ता वां विश्वको हवते तनूकृथे मा नो वि यौष्टं सख्या मुमोचतम् ॥
તમે બંને જ દસ્રા—અદ્ભુત; તમે બંને ભિષજ—વૈદ્ય; તમે બંને મયોભુ—આનંદદાતા; અને તમે બંને દક્ષ (કૌશલ્ય) તથા વચસ (પ્રેરિત વાણી)ના બળ બની ગયા છો. તેથી વિશ્વક તમને તનુકૃથેઃ—દેહધારણ/દેહ-ઘડતર માટે બોલાવે છે: અમને વિચ્છેદ ન કરો; મિત્રતાનું બંધન ઢીલું ન પાડો; અમને છોડશો નહીં.
Mantra 2
कथा नूनं वां विमना उप स्तवद्युवं धियं ददथुर्वस्यइष्टये । ता वां विश्वको हवते तनूकृथे मा नो वि यौष्टं सख्या मुमोचतम् ॥
હવે કેવી રીતે તે વ્યાકુલ-મનવાળો તમારી પાસે આવીને સ્તુતિ કરે, જો તમે બંને ઉત્તમ અવસ્થાની ઇચ્છા માટે ધી (પ્રકાશમય બુદ્ધિ) ન આપો? તેથી વિશ્વક તમને તનુકૃથેઃ—દેહધારણ/દેહ-ઘડતર માટે બોલાવે છે: અમને વિચ્છેદ ન કરો; મિત્રતાનું બંધન મુક્ત ન કરો.
Mantra 3
युवं हि ष्मा पुरुभुजेममेधतुं विष्णाप्वे ददथुर्वस्यइष्टये । ता वां विश्वको हवते तनूकृथे मा नो वि यौष्टं सख्या मुमोचतम् ॥
હે (દેવ) યુગલ! તમે તો ખરેખર આ (ભક્તને) પુરુભુજ—સમૃદ્ધિમાં વધવા માટે—વિષ્ણાપૂ માટે પણ, શ્રેષ્ઠની ઇચ્છા રાખનારને, દાન આપ્યું છે. તેથી વિશ્વક તમને દેહધારી જીવના ઘડતર માટે બોલાવે છે; અમને વિખેરશો નહિ, સખ્યનું બંધન છૂટું ન કરો.
Mantra 4
उत त्यं वीरं धनसामृजीषिणं दूरे चित्सन्तमवसे हवामहे । यस्य स्वादिष्ठा सुमतिः पितुर्यथा मा नो वि यौष्टं सख्या मुमोचतम् ॥
અને તે વીરને—ધનસમૂહોના સ્વામી, સીધા માર્ગે દોડાવનાર—દૂર ઊભો હોવા છતાં પણ, અમે સહાય માટે બોલાવીએ છીએ. જેના અતિમધુર સુમતિ પિતાની જેમ છે—તે અમારું સખ્ય વિખેર ન દે; અમને સાથીપણાના બંધનથી મુક્ત ન કરે.
Mantra 5
ऋतेन देवः सविता शमायत ऋतस्य शृङ्गमुर्विया वि पप्रथे । ऋतं सासाह महि चित्पृतन्यतो मा नो वि यौष्टं सख्या मुमोचतम् ॥
ઋતેન દેવ સવિતા શાંત થાય છે અને શમ લાવે છે; ઋતનું શૃંગ તેણે વિશાળતામાં વ્યાપક રીતે ફેલાવ્યું છે. યુદ્ધમાં પ્રયત્નશીલ મહાબળવાન સામે પણ તેણે અમારે માટે ઋતને જીત્યું છે—તે અમારું સખ્ય ઢીલું ન કરે; અમને સાથીપણાના બંધનથી મુક્ત ન કરે.
The hymn praises the Aśvins (Aśvinau), the divine twin helpers known as wondrous ones (Dasrā), healers (Bhiṣajā), and bringers of well-being (Mayobhūvā).
It asks them to restore and “shape” the embodied person (tanūkṛ-), bring well-being and growth, and not loosen the bond of supportive friendship (sakhyā) that keeps one safe and whole.
It is especially suited to dawn, the Aśvins’ time, as a morning prayer for health, protection, and steady support through the day, often alongside a simple ghee offering or quiet recitation.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.