Rig Veda 8.71.12: Mandala 8, Sukta 71, Mantra 12

Sukta 8.71

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

अग्निं वो देवयज्ययाग्निं प्रयत्यध्वरे । अग्निं धीषु प्रथममग्निमर्वत्यग्निं क्षैत्राय साधसे ॥

Transliteration

agníṃ vo devayajyáyāgníṃ prayaty adhvaré | agníṃ dhīṣú prathamám agním arvàty agníṃ kṣaitrā́ya sā́dhase ||

Translation

દેવયજ્ય અર્પણક્રિયા દ્વારા અમે તમારે માટે અગ્નિને આહ્વાન કરીએ છીએ—અધ્વરમાં પ્રગતિશીલ યજ્ઞમાં અગ્નિને. ધી-પ્રેરણાઓમાં પ્રથમ શક્તિરૂપે અગ્નિને; અમને આગળ વહન કરનાર બળમાં અગ્નિને; કર્મક્ષેત્ર માટે અને સાધન-સિદ્ધિ—સાચી પરિપૂર્ણતા—માટે અગ્નિને.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्निम्: Agni (as the object of invocation)
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• वः: for you / to you (pl.)
• वः: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवयज्यया: with/through the divine worship (rite of worshipping the gods)
• देवयज्यया: करण
• Type: Noun (instrumental abstract) / Adjective (f.)
• Root: देवयज्या- (प्रातिपदिक; देव- + यज्या < √यज्)

• अग्निम्: Agni
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि-

• प्रयत्य: having approached / going forth
• प्रयत्य: क्रियाविशेषण (पूर्वकाल) / सहायक
• Type: Verb (absolutive)
• Root: प्र-√या (धातु √या ‘to go’)

• अध्वरे: in the sacrifice (ritual session)
• अध्वरे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अध्वर- (प्रातिपदिक)

• अग्निम्: Agni
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि-

• धीषु: in (our) thoughts / inspirations
• धीषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: धी- (प्रातिपदिक)

• प्रथमम्: as the first / foremost
• प्रथमम्: विशेषण (कर्मणि)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम- (प्रातिपदिक)

• अग्निम्: Agni
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि-

• अर्वत्य: possessing horses / steed-rich
• अर्वत्य: विशेषण (कर्मणि)
• Type: Adjective
• Root: अर्वत्- (प्रातिपदिक)

• अग्निम्: Agni
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि-

• क्षैत्राय: for the field/land (for agrarian prosperity)
• क्षैत्राय: सम्प्रदान (purpose/benefit)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: क्षैत्र- (प्रातिपदिक; ‘belonging to the field/land’)

• साधसे: for success / for accomplishment
• साधसे: सम्प्रदान (purpose)
• Type: Noun
• Root: साधस्- (प्रातिपदिक; ‘accomplishment, success, benefit’)