Sukta 31

Mantra 1

यो यजाति यजात इत्सुनवच्च पचाति च । ब्रह्मेदिन्द्रस्य चाकनत् ॥

જે યજ્ઞ કરે છે—જે સાચે અર્પણ કરે છે—જે સોમને પિષે (સુનવે) છે અને હવિ પણ પકાવે છે, તે બ્રહ્મ—પ્રેરિત વાણી—ઇન્દ્રને પ્રિય બને છે.

Mantra 2

पुरोळाशं यो अस्मै सोमं ररत आशिरम् । पादित्तं शक्रो अंहसः ॥

જે તેને પુરોળાશ અને આશિષ-મિશ્રિત સોમ અર્પે છે—તેને જ શક્ર (ઇન્દ્ર) અંહસ્, દુઃખ અને પાપથી રક્ષે છે.

Mantra 3

तस्य द्युमाँ असद्रथो देवजूतः स शूशुवत् । विश्वा वन्वन्नमित्रिया ॥

તેના માટે દેવોથી પ્રેરિત તેજસ્વી રથ આસન ગ્રહણ કરે છે; તે આગળ ધસી જાય છે, પ્રકાશને વિરોધ કરનાર સર્વ શત્રુશક્તિઓને જીતતો.

Mantra 4

अस्य प्रजावती गृहेऽसश्चन्ती दिवेदिवे । इळा धेनुमती दुहे ॥

તેના ગૃહમાં પ્રજાવતી પોષક શક્તિ દિનેદિને અવિરત ગતિ કરે છે; ઇળા—સમૃદ્ધિની ધેનુ—પોષણના પ્રવાહો દોહે છે.

Mantra 5

या दम्पती समनसा सुनुत आ च धावतः । देवासो नित्ययाशिरा ॥

જે ગૃહના બે સ્વામી (દમ્પતી) એકચિત્તે, સોમ-સવનના પીડન અને તેના આહ્વાન તરફ દોડી આવે છે—દેવો જેમ નિત્ય આનંદ-રસની પૂર્ણતાથી યુક્ત હોય તેમ.

Mantra 6

प्रति प्राशव्याँ इतः सम्यञ्चा बर्हिराशाते । न ता वाजेषु वायतः ॥

અહીંથી અહીં તરફ મુખ કરીને, સમ્યક દિશામાં વળી, તેઓ બર્હિ (પવિત્ર કુશ-ઘાસ) પર આસન ગ્રહણ કરે છે; વિજયના ક્ષેત્રમાં બળની સમૃદ્ધિઓમાં તેઓ કદી ખૂટતા નથી.

Mantra 7

न देवानामपि ह्नुतः सुमतिं न जुगुक्षतः । श्रवो बृहद्विवासतः ॥

તેઓ દેવોના અનુગ્રહને પણ કદી ચૂકે નહીં; સુમતિ (સુવિચાર/સદ્‌બુદ્ધિ) ને તેઓ ત્યજે નહીં; ઉપાસના કરતાં તેઓ વિશાળ શ્રવસ્—વિસ્તૃત યશ-શ્રુતિ, તેજસ્વી ખ્યાતિ—પ્રાપ્ત કરે છે.

Mantra 8

पुत्रिणा ता कुमारिणा विश्वमायुर्व्यश्नुतः । उभा हिरण्यपेशसा ॥

પુત્રદાયિની શક્તિ અને કુમારત્વ-નવયૌવન આપનારી શક્તિથી તેઓ સમગ્ર આયુષ્યને પ્રાપ્ત કરે છે; બંને સુવર્ણ-રૂપ, હિરણ્યમય તેજથી દીપ્ત છે.

Mantra 9

वीतिहोत्रा कृतद्वसू दशस्यन्तामृताय कम् । समूधो रोमशं हतो देवेषु कृणुतो दुवः ॥

હે સુવિતિહોત્રા—જેનાં હોત્ર-પ્રવાહો સુસંચાલિત છે, અને કૃતવસુ—જેનાં ધનો સુઘડ છે; અમૃતત્વ તરફ લઈ જતાં આનંદને સ્તુતિ કરતાં, સમૂઢ—ફળદાયી ઉદરને સુવ્યવસ્થિત કરીને અને રોમશ—કાંટાળું અવરોધ હણીને, દેવોમાં અસરકારક સેવા (દુવઃ) સિદ્ધ કરો.

Mantra 10

आ शर्म पर्वतानां वृणीमहे नदीनाम् । आ विष्णोः सचाभुवः ॥

અમે પર્વતોના શર્મ—આશ્રયદાયી શાંતિને પસંદ કરીએ છીએ, અને નદીઓના પ્રવાહમાન બળોને; અને વિષ્ણુ સાથે સચાભુવઃ—સહચર-સત્તાને પણ પસંદ કરીએ છીએ, માર્ગ પર વ્યાપક ધારક ઉપસ્થિતિને.

Mantra 11

ऐतु पूषा रयिर्भगः स्वस्ति सर्वधातमः । उरुरध्वा स्वस्तये ॥

પૂષન આવે; રયિ (સમૃદ્ધિ) અને ભગ પણ આવે. સર્વને સ્થાપિત કરનાર સ્વસ્તિ (કલ્યાણ) આવે. અમારી સ્વસ્તિ માટે માર્ગ વિશાળ છે.

Mantra 12

अरमतिरनर्वणो विश्वो देवस्य मनसा । आदित्यानामनेह इत् ॥

અરમતિ—અચૂક, અવિચલ—દેવના મનથી સર્વવ્યાપી બને છે; તે આદિત્યોની અડગ ગતિ જ છે, માર્ગના ઋત-સત્યમાં સ્થિર.

Mantra 13

यथा नो मित्रो अर्यमा वरुणः सन्ति गोपाः । सुगा ऋतस्य पन्थाः ॥

અમારા માટે એમ જ થાઓ: મિત્ર, અર્યમન અને વરુણ પ્રકાશના રક્ષક બની ઊભા રહે; ઋતના માર્ગો અમારી યાત્રા માટે સુગમ અને સુપથ બને.

Mantra 14

अग्निं वः पूर्व्यं गिरा देवमीळे वसूनाम् । सपर्यन्तः पुरुप्रियं मित्रं न क्षेत्रसाधसम् ॥

પ્રકાશમય વાણીથી હું અગ્નિને સ્તવું છું—પૂર્વજ, દેવ, વસુઓનો સ્વામી, આંતરિક ધનનો અધિપતિ. તેની ઉપાસના કરતાં, બહુપ્રિય એવા તેને, ખેતરોને સિદ્ધ કરનાર મિત્રની જેમ, તે અમારા અંદર કર્મ માટે યોગ્ય ક્ષેત્ર—ઋતનું સાચું રાજ્ય—સ્થાપે છે.

Mantra 15

मक्षू देववतो रथः शूरो वा पृत्सु कासु चित् । देवानां य इन्मनो यजमान इयक्षत्यभीदयज्वनो भुवत् ॥

દેવબળથી ભરેલો રથ ક્ષણમાં આવી પહોંચે છે, અને જે કોઈ યુદ્ધો ઊભાં થાય તેમાં શૂરવીર શક્તિ પણ. જ્યારે યજમાન દેવોમાં મન સ્થાપે છે અને યજ્ઞ અર્પે છે, ત્યારે તે અંદરના અયજ્વ—અર્પણ ન કરનાર તત્ત્વો પર વિજયી બને છે.

Mantra 16

न यजमान रिष्यसि न सुन्वान न देवयो । देवानां य इन्मनो यजमान इयक्षत्यभीदयज्वनो भुवत् ॥

હે યજમાન, તું હાનિમાં પડતો નથી—ન સોમ દબાવનાર, ન દેવોને શોધનાર. કારણ કે જ્યારે તારો મન દેવશક્તિઓ તરફ વળે છે અને તું યજ્ઞ અર્પે છે, ત્યારે તું પોતાના અંદરના અયજ્વ—યજ્ઞને ન સ્વીકારનાર પર વિજયી બને છે.

Mantra 17

नकिष्टं कर्मणा नशन्न प्र योषन्न योषति । देवानां य इन्मनो यजमान इयक्षत्यभीदयज्वनो भुवत् ॥

કોઈ પણ શત્રુભાવના કર્મથી તેને પહોંચી શકતું નથી; કોઈ તેને અટકાવી શકતું નથી કે પાછો ફેરવી શકતું નથી—જ્યારે યજમાન દેવોમાં મન સ્થિર કરી યજ્ઞ અર્પે છે, ત્યારે તે અંદરના અયજ્વન (અયજ્ઞીય) વિરોધને પરાજિત કરે છે.

Mantra 18

असदत्र सुवीर्यमुत त्यदाश्वश्व्यम् । देवानां य इन्मनो यजमान इयक्षत्यभीदयज्वनो भुवत् ॥

અહીં સત્ય વીર્ય રહે, અને તે અશ્વ-અશ્વ્ય (અશ્વશક્તિઓનું ત્વરિત પ્રભુત્વ) પણ રહે—જ્યારે યજમાન દેવોમાં મન સ્થિર કરી યજ્ઞ અર્પે છે, ત્યારે તે અંદરના અયજ્વન (અયજ્ઞીય) તત્ત્વો પર વિજયી બને છે.