Rig Veda 8.16.1: Mandala 8, Sukta 16, Mantra 1

Sukta 8.16

Rishi: Unknown/uncertain (not supplied)

Devata: Indra

Chandas: Not specified in input (requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

प्र सम्राजं चर्षणीनामिन्द्रं स्तोता नव्यं गीर्भिः । नरं नृषाहं मंहिष्ठम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.16.1

Transliteration

prá samrā́jaṃ carṣaṇīnā́m índraṃ stotā́ návyaṃ gī́rbhiḥ | náraṃ nṛṣā́haṃ máṃhiṣṭham ||

Translation

નવાં પ્રેરિત ગીરો વડે હું ચર્ષણીજનનો સમ્રાટ ઇન્દ્રને આગળ પ્રસ્તુત કરું છું—માનવ, નૃષાહ (માનવીય મર્યાદાઓને જીતનાર), અને મહિષ્ઠ (અતિ બૃહદ દાતા), પરિપૂર્ણતાનો મહાદાતા।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• सम्राजम्: the sovereign king
• सम्राजम्: कर्म (स्तौति/गीर्भिः स्तौति इत्यर्थे)
• Type: Noun (title)
• Root: सम्राज् (प्रातिपदिक; सम्+राज् ‘to rule’)

• चर्षणीनाम्: of the peoples/men
• चर्षणीनाम्: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः: ‘of the peoples’)
• Type: Noun
• Root: चर्षणी (प्रातिपदिक)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म (स्तौति/गीर्भिः स्तौति)
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• स्तोता: the praiser (singer)
• स्तोता: कर्ता
• Type: Noun (agent)
• Root: स्तोतृ (प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’)

• नव्यम्: new, fresh (in praise)
• नव्यम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: नव्य (प्रातिपदिक)

• गीर्भिः: with hymns/words
• गीर्भिः: करण
• Type: Noun
• Root: गीर् (प्रातिपदिक)

• नरम्: the man, hero
• नरम्: कर्म (इन्द्रम् विशेषणभावेन/अप्पोज़िशन)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• नृषाहम्: man-conquering, overpowering foes
• नृषाहम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: नृषाह (प्रातिपदिक; नृ- + साह ‘overpowering men’)

• मंहिष्ठम्: most bountiful, most generous
• मंहिष्ठम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective (superlative)
• Root: मंहिष्ठ (प्रातिपदिक; मंह्/मंहस् ‘bounty’ + -इष्ठ superl.)