
Sukta 7.67
Vasiṣṭha
Aśvins (Nāsatyā)
Triṣṭubh
આ ત્રિષ્ટુભ સ્તુતિમાં વસિષ્ઠ અશ્વિનોને તેમના રથ પર ઝડપથી આવી હવિ સ્વીકારવા આમંત્રિત કરે છે; પુત્ર જેમ માતા-પિતાને આત્મીયતાથી સંબોધે તેમ તે તેમને સંબોધે છે. કવિ આંતરિક ઇન્દ્રિયો/શક્તિઓનું રક્ષણ, ફળદ્રુપ અને અહિતરહિત સર્જનશક્તિ, સંતાન અને વંશપરંપરામાં સમૃદ્ધિ, તેમજ સ્વસ્તિ (કલ્યાણ)થી ચિહ્નિત દેવપ્રેરિત માર્ગની યાચના કરે છે. સુક્તનો અંત ધન-ખજાનાં માટે, ઋષિઓની પરિપક્વતા માટે, અને અશ્વિનોની ઉપકારી સાન્નિધ્યથી સતત રક્ષણ માટેની સીધી વિનંતી સાથે થાય છે.
Mantra 1
प्रति वां रथं नृपती जरध्यै हविष्मता मनसा यज्ञियेन । यो वां दूतो न धिष्ण्यावजीगरच्छा सूनुर्न पितरा विवक्मि ॥
હે નૃપતી (માનવલોકના અધિપતિઓ), તમારા રથ તરફ હું યજ્ઞિય મનથી, હવિષ્યવાળા મનથી, સ્તુતિ માટે મારી ચેતનાને દોરું છું. જે તમારો દૂત સમાન, ધિષણ્યા (સ્થિર આસનો) તરફ વેગે દોડે છે—તેની જેમ હું; પુત્ર જેમ પિતામાતાને બોલે તેમ હું તમને સ્પષ્ટ વાણીથી સંબોધું છું.
Mantra 2
अशोच्यग्निः समिधानो अस्मे उपो अदृश्रन्तमसश्चिदन्ताः । अचेति केतुरुषसः पुरस्ताच्छ्रिये दिवो दुहितुर्जायमानः ॥
અગ્નિ પ્રજ્વલિત થયો છે, અમામાં સમિધિત; અંધકારની સીમાઓ પણ દેખાઈ આવી. પૂર્વ દિશામાં ઉષાનો કેતુ પ્રગટ થાય છે—દિવની દુહિતા (ઉષા)ના યશ માટે જન્મ લેતો.
Mantra 3
अभि वां नूनमश्विना सुहोता स्तोमैः सिषक्ति नासत्या विवक्वान् । पूर्वीभिर्यातं पथ्याभिरर्वाक्स्वर्विदा वसुमता रथेन ॥
હે અશ્વિનો, હે નાસત્યાઓ, હવે સુહોતા યજ્ઞપુરોહિત સ્તોત્રોથી તમારી તરફ ધસી આવે છે, વાણી પ્રગટ કરતો. પ્રાચીનથી ધર્મ્ય માર્ગોથી આવો—અહીં તરફ—સ્વર્વિદ, વસુમંત રથ લઈને.
Mantra 4
अवोर्वां नूनमश्विना युवाकुर्हुवे यद्वां सुते माध्वी वसूयुः । आ वां वहन्तु स्थविरासो अश्वाः पिबाथो अस्मे सुषुता मधूनि ॥
હે અશ્વિનો, હવે તમારી સહાયશક્તિ માટે હું યુવાન આહ્વાનથી તમને બોલાવું છું, જ્યારે મધુમય સોમરસ પિષાય છે, વસુની ઇચ્છા સાથે. દૃઢ અશ્વો તમને અહીં લાવે; અમારાં સાથે અહીં સુપિષિત મધુઓ પિયો.
Mantra 5
प्राचीमु देवाश्विना धियं मेऽमृध्रां सातये कृतं वसूयुम् । विश्वा अविष्टं वाज आ पुरंधीस्ता नः शक्तं शचीपती शचीभिः ॥
હે દિવ્ય અશ્વિનો, મારી વિચારધારાને પૂર્વ દિશામાં પ્રેરો—અક્ષત અને અવિચલ—વિજય માટે, વસુ-ઇચ્છુક (વસૂયુ) બની સમૃદ્ધિ માટે ઉત્સુક કરેલી. બળની પૂર્ણતા (પુરંધિ)માં વૃદ્ધિના સર્વ સાધનોનું રક્ષણ કરો; અને હે શચીપતી, તમારી શચીઓ (પ્રભાવી શક્તિઓ) વડે અમારા માટે સમર્થ બનો.
Mantra 6
अविष्टं धीष्वश्विना न आसु प्रजावद्रेतो अह्रयं नो अस्तु । आ वां तोके तनये तूतुजानाः सुरत्नासो देववीतिं गमेम ॥
હે અશ્વિનો, અમારી ધીઓમાં રક્ષિત અને અક્ષત સર્જનબીજ (રેતસ્) રહે—પ્રજાવત્, નવા બનવાના બળથી સમૃદ્ધ; અને તે અમારે માટે અહ્રય (અનવિકૃત) રહે. અમારા બાળકમાં અને વધતા તનયમાં, તમારી તરફ તૂતુજાનાઃ (ઉત્સાહિત થઈ) અમે, સુ-રત્નાસઃ (શ્રેષ્ઠ રત્નોથી સમૃદ્ધ) બની, દેવવીતિ—દેવપ્રેરિત માર્ગ—ને પ્રાપ્ત કરીએ.
Mantra 7
एष स्य वां पूर्वगत्वेव सख्ये निधिर्हितो माध्वी रातो अस्मे । अहेळता मनसा यातमर्वागश्नन्ता हव्यं मानुषीषु विक्षु ॥
આ જ તો તમારો પ્રાચીન નિધિ છે—પ્રથમ આગમનના સખ્યમાં સ્થાપિત—માધ્વી રાતો, મધુર આનંદ, જે તમે અમને આપ્યો. અહેળતા મનથી અર્વાક્ આવો; અને માનુષી વિક્ષુ—માનવ જનસમુદાયોમાં—હવ્યનું આસ્વાદન કરો.
Mantra 8
एकस्मिन्योगे भुरणा समाने परि वां सप्त स्रवतो रथो गात् । न वायन्ति सुभ्वो देवयुक्ता ये वां धूर्षु तरणयो वहन्ति ॥
એક જ જોડાણમાં, સમાન બળના પ્રવાહમાં, તમારો રથ સાત સરિતાઓને પરિભ્રમણ કરતો આગળ વધે છે. દેવયુક્ત, સુસ્થિર અશ્વો શિથિલ પડતા નથી—યે ઝડપી વહનકર્તા ધૂર્ષુ (યોક-દંડો) પર તમને વહન કરે છે.
Mantra 9
असश्चता मघवद्भ्यो हि भूतं ये राया मघदेयं जुनन्ति । प्र ये बन्धुं सूनृताभिस्तिरन्ते गव्या पृञ्चन्तो अश्व्या मघानि ॥
મઘવંતો (ઉદાર દાતાઓ)થી અવિચ્છિન્ન રહો; કારણ કે તેઓ જ પોતાની સમૃદ્ધિથી મઘદેય (ઉદાર દાન)ને પ્રવર્તિત કરે છે. જે સત્ય અને સુસંવાદી વાણીથી બંધને વિસ્તારે છે, અને ગવ્ય (ગૌ-સમૃદ્ધિ) તથા અશ્વ્ય (અશ્વ-શક્તિ) મઘાનિ (દાન-વૈભવો)ને વૃદ્ધિના અર્પણોમાં મિશ્રિત કરે છે.
Mantra 10
नू मे हवमा शृणुतं युवाना यासिष्टं वर्तिरश्विनाविरावत् । धत्तं रत्नानि जरतं च सूरीन्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
હે યુવાન અશ્વિનો, હવે મારી હવ (આહ્વાન) સાંભળો; પોષક સમૃદ્ધિથી ભરપૂર શ્રેષ્ઠ માર્ગે આવો. અમામાં રત્નો સ્થાપો, અને સૂરીઓ (ઋષિ-દ્રષ્ટાઓ)ને પરિપક્વતા સુધી ધારણ કરો; તમે સદા સ્વસ્તિભિઃ (કલ્યાણ-વિસ્તારોથી) અમારી રક્ષા કરો.
The Aśvins (Nāsatyā) are youthful twin deities known for swift help, healing, rescue, and bringing prosperity—often invoked at dawn as they ‘arrive’ on their chariot.
It asks for quick arrival and acceptance of offerings, protection of the inner faculties (dhī), an unharmed and fruitful creative power (reto), prosperity in children and lineage, and continual well-being (svasti).
Devavīti means a “god-led path” or mode of living guided by divine help—here, the Aśvins’ guidance that leads to safety, right movement, and enjoyment of their beneficence.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.