Rig Veda 7.48.1: Mandala 7, Sukta 48, Mantra 1
Sukta 7.48
Rishi: Vasiṣṭha (Maṇḍala 7)
Devata: R̥bhus / Vāja / Rbhukṣaṇa (artisan-powers of perfection; associated with Soma and Indra-world)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
ऋभुक्षणो वाजा मादयध्वमस्मे नरो मघवानः सुतस्य । आ वोऽर्वाचः क्रतवो न यातां विभ्वो रथं नर्यं वर्तयन्तु ॥
Transliteration
ṛ́bhu-kṣaṇo vājā mā́dayadhvam asmē naro maghavānaḥ sutásya | ā́ vo’rvā́caḥ krátavo ná yātāṃ víbhvo ráthaṃ náryaṃ vartayantu ||
Translation
હે ઋભુક્ષણ અને વાજ, હે નરો મઘવાનઃ (વીર દાતાઓ), અમારે અહીં સુત સોમમાં આનંદ કરો. તમારી ક્રતવો (કાર્યસાધક શક્તિઓ) અમારી તરફ આવો; વિભ્વો (સર્વવ્યાપી) નર્યં રથં (પુરુષાર્થનો રથ) ચલાવે.
Word by Word
ऋभु॑क्षणःO Rbhukṣaṇas (the Rbhus, the skilful ones)
ऋभु॑क्षणः:
सम्बोधन (addressed) / कर्तृ (of following imperatives)
TypeNoun (proper/epithet)
Rootऋभु-क्षण (प्रातिपदिक; ऋभु + क्षण ‘समर्थ/कुशल’)
वाजाःO Vājas (O prize-winners/strength-bringers)
वाजाः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
मादयध्वम्rejoice / become exhilarated
मादयध्वम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमद् (धातु)
अस्मेamong us / for us
अस्मे:
अधिकारण / सम्प्रदान (context-dependent)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
नरःO men / O heroes
नरः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
मघवानःO bountiful ones
मघवानः:
सम्बोधन (qualifying the addressed) / कर्तृ
TypeAdjective (epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; ‘दानशील/समृद्ध’)
सुतस्यof the pressed (Soma)
सुतस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootसुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √सु ‘to press’)
आhither, towards
आ:
(क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
वःto you / for you
वः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (to/for you)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
अर्वाचः(those) facing hither / coming this way
अर्वाचः:
कर्तृ (of ‘याताम्’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootअर्वाच् (प्रातिपदिक; ‘अधो/इहाभिमुख’)
क्रतवःpowers of will / purposeful powers
क्रतवः:
कर्तृ (of ‘याताम्’)
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
(उपमान-चिह्न)
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
याताम्let them come
याताम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
विभ्वःthe all-pervading/mighty ones
विभ्वः:
कर्तृ (of ‘वर्तयन्तु’)
TypeAdjective (epithet)
Rootविभ्व (प्रातिपदिक; ‘व्यापक/महान्’)
रथम्the chariot
रथम्:
कर्म (object of ‘वर्तयन्तु’)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
नर्यम्manly / heroic
नर्यम्:
विशेषण (of कर्म)
TypeAdjective
Rootनर्य (प्रातिपदिक; ‘नर-सम्बन्धि/वीर्यवत्’)
वर्तयन्तुlet them turn/drive (it), set (it) rolling
वर्तयन्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत्/वर्त् (धातु; causative sense ‘to set in motion/turn’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.