Rig Veda 6.53.3 — Mandala 6, Sukta 53, Mantra 3
Sukta 6.53
Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition
Devata: Pūṣan
Chandas: Gayatri (likely; needs verification)
Samhita Patha (Devanagari)
अदित्सन्तं चिदाघृणे पूषन्दानाय चोदय । पणेश्चिद्वि म्रदा मनः ॥
Transliteration
ádit santaṃ cid āghṛṇe pū́ṣan dā́nāya codaya | paṇéś cid ví mradā mánaḥ ||
Translation
હે અઘૃણે પૂષન, દાન માટે અણઇચ્છુકને પણ પ્રેર; અને પણીના હૃદયમાં પણ ગાંઠ તોડી—તેને નરમ કરી ઉદારતા તરફ ફેરવ.
Word by Word
अदि॑त्सन्तम्even one who is intent on eating (devouring)
अदि॑त्सन्तम्:
कर्म (चोदय का)
TypeAdjective (participial)
Rootअदि॑त्सन्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √अद् ‘भक्षणे’ + इच्छार्थ/सन्नन्त-भाव ‘अदित्स’)
चित्even, indeed
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
आघृणेO compassionate one
आघृणे:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootआघृणि (प्रातिपदिक)
पूषन्O Pūṣan
पूषन्:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
दानायfor giving, for a gift
दानाय:
सम्प्रदान (चोदय का)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
चोदयimpel, urge
चोदय:
—
TypeVerb
Root√चुद् (चोदने/प्रेरणे)
पणेश्चित्even of a Paṇi (miser/cheat)
पणेश्चित्:
सम्बन्ध (मनः का)
TypeNoun + Indeclinable
Rootपणि (प्रातिपदिक) + चित् (निपात)
विapart, asunder, away
वि:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
म्रदcrush, subdue
म्रद:
—
TypeVerb
Root√मृद् (मर्दने/मृदुकरणे ‘to crush, soften, subdue’)
मनःmind, intention
मनः:
कर्म (म्रद का)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.