
Sukta 6.31
Bharadvāja Bārhaspatya (RV 6.31 Indra hymn)
Indra
Triṣṭubh (probable)
આ સંક્ષિપ્ત ઇન્દ્રસૂક્ત ઇન્દ્રને ધનસંપત્તિના એકમાત્ર સ્વામી તરીકે, અને પ્રજાઓને પોતાના હાથમાં ધારણ કરનાર તરીકે સ્તુતિ કરે છે; ઘર, જળ, સંતાન અને સૂર્યમાં સર્વત્ર તેની પ્રશંસા થાય છે એમ કહે છે. કૂત્સ સાથે શુષ್ಣ તથા અન્ય અવરોધક શત્રુઓ પર મેળવેલા તેના વીર વિજયોને—ગાયો/પ્રકાશની શોધમાં થયેલા સંઘર્ષને—સ્મરે છે. અંતે, ઇન્દ્રને પોતાના રથ પર આરોહણ કરીને વિશાળ માર્ગોથી આવવા અને ઉપાસકનો આહ્વાન અસરકારક રીતે સંભળાય એવું કરવા પ્રાર્થના કરે છે.
Mantra 1
अभूरेको रयिपते रयीणामा हस्तयोरधिथा इन्द्र कृष्टीः । वि तोके अप्सु तनये च सूरेऽवोचन्त चर्षणयो विवाचः ॥
હે રયિપતે, તું સમૃદ્ધિઓનો એકમાત્ર સ્વામી બન્યો છે; હે ઇન્દ્ર, તારા હાથોમાં તું પ્રજાઓને ધારણ કરે છે. ઘર (તોક), જળોમાં, સંતતિમાં અને સૂર્યમાં—માનવ સમુદાયોએ તારી બહુવિધ વાણીનું ઉચ્ચારણ કર્યું છે.
Mantra 2
त्वद्भियेन्द्र पार्थिवानि विश्वाच्युता चिच्च्यावयन्ते रजांसि । द्यावाक्षामा पर्वतासो वनानि विश्वं दृळ्हं भयते अज्मन्ना ते ॥
હે ઇન્દ્ર, તારા ભયથી પૃથ્વી上的 સર્વ વસ્તુઓ—અચલ પણ—પોતાના સ્થાનોમાં ખસેડાય છે. દ્યાવા-ક્ષમા (આકાશ-પૃથ્વી), પર્વતો, વનો—દૃઢ જે કંઈ છે તે બધું, તું આગળ વધે ત્યારે, કંપે છે.
Mantra 3
त्वं कुत्सेनाभि शुष्णमिन्द्राशुषं युध्य कुयवं गविष्टौ । दश प्रपित्वे अध सूर्यस्य मुषायश्चक्रमविवे रपांसि ॥
હે ઇન્દ્ર! તું કુત્સ સાથે શુષ્ણ સામે—સૂકવણારા સામે—અને ગવિષ્ટિ (ગાયો/પ્રકાશની શોધ)માં કુયવ સામે યુદ્ધ કર્યો. પછી સૂર્યના દશવિધ (નિર્ણાયક) વળાંક સમયે તું (ઋતની) ગતિનું ચક્ર પાછું મેળવ્યું અને કપટ-માયાઓને નિષ્ફળ કરી દીધી.
Mantra 4
त्वं शतान्यव शम्बरस्य पुरो जघन्थाप्रतीनि दस्योः । अशिक्षो यत्र शच्या शचीवो दिवोदासाय सुन्वते सुतक्रे भरद्वाजाय गृणते वसूनि ॥
તું શમ્બર દસ્યુની સો કિલ્લેબંદીઓ—અપ્રતિની, અજય સમી દીવાલો—ઢાળી પાડી. ત્યાં, હે શચીવ (શચી-શક્તિવાળા), તારી શચી (કાર્યકારી શક્તિ)થી તું સોમ દબાવનાર દિવોદાસ માટે અને સ્તુતિ ગાન કરનાર ભરદ્વાજ માટે વસુ—અંતરનાં ધન, પૂર્ણતાના બળ—સ્થાપિત કર્યા અને શીખવ્યા.
Mantra 5
स सत्यसत्वन्महते रणाय रथमा तिष्ठ तुविनृम्ण भीमम् । याहि प्रपथिन्नवसोप मद्रिक्प्र च श्रुत श्रावय चर्षणिभ्यः ॥
હે સત્યસત્વન—અસ્તિત્વબળમાં સત્ય! મહાન રણ માટે તું તારો રથ ચઢ; હે તુવિનૃમ્ણ, બહુ પુરુષબળવાળા, ભયંકર! વિશાળ માર્ગો પર અમારી પાસે તારી અવસ (સહાય) સાથે આવ, અહીં વળી આવ; અને સાંભળ—જનસમુદાયો માટે તારી શ્રવણશક્તિ અસરકારક કર, જેથી અમારો આહ્વાન વિજયી શ્રવણ બની જાય.
It praises Indra as the one lord of abundance who supports communities everywhere, remembers his mythic victories that restore light and order, and asks him to come near and protect the people.
These names recall a traditional victory story: Indra aids Kutsa in defeating obstructing powers like Śuṣṇa, symbolizing the recovery of the cows/light and the defeat of deception.
It can be recited as a focused prayer for courage, removing obstacles, communal welfare, and success in difficult efforts—ideally with a simple fire offering or quiet recitation with clear intention.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.