Sukta 24

Mantra 1

वृषा मद इन्द्रे श्लोक उक्था सचा सोमेषु सुतपा ऋजीषी । अर्चत्र्यो मघवा नृभ्य उक्थैर्द्युक्षो राजा गिरामक्षितोतिः ॥

ઇન્દ્રમાં વૃષભ સમો મદ (ઉલ્લાસ) છે; તેની સાથે સોમોના સુત રસમાં શ્લોક અને ઉક્થ જોડાય છે; સુતપા (સોમપાન કરનાર) ઋજીષી (તેજસ્વી પાનથી બળવાન) બને છે. મનુષ્યોના ઉક્થોથી મઘવા (સમૃદ્ધિદાતા) સ્તુતિમાં પ્રજ્વલિત થાય છે—વાણીનો દીપ્તિમાન રાજા, જેના સહાય કદી ક્ષીણ થતી નથી.

Mantra 2

ततुरिर्वीरो नर्यो विचेताः श्रोता हवं गृणत उर्व्यूतिः । वसुः शंसो नरां कारुधाया वाजी स्तुतो विदथे दाति वाजम् ॥

તે તુરિર—ઝડપે વિજયી—વીર છે, મનુષ્યો માટે નર્ય (માનવહિતકારી) શક્તિ, વિશાળ વિચેતા (વિસ્તૃત વિવેકવાળો). ગાતા સ્તોતાનો હવ (આહ્વાન) તે સાંભળે છે; તેની ઊતિ (સહાય) વિશાળ છે. ઋષિ દ્વારા રચાયેલ મનુષ્યોની શંસા (સ્તુતિ) વસુ (મૂલ્યવાન ધન) સમાન છે; વાજી (બળવાન) સ્તુત થઈ વિદથ (સભા)માં વાજ (બળ/વિજય) આપે છે.

Mantra 3

अक्षो न चक्र्योः शूर बृहन्प्र ते मह्ना रिरिचे रोदस्योः । वृक्षस्य नु ते पुरुहूत वया व्यूतयो रुरुहुरिन्द्र पूर्वीः ॥

હે શૂર, બે ચક્રોના અક્ષ સમાન, તું વિશાળ સ્વરૂપે પોતાના મહિમાથી આ બે લોક—દ્યો અને પૃથ્વી—ને પરિપૂર્ણ કરી દે છે. હે પુરુહૂત, વૃક્ષની શાખાઓ જેમ, તારી શક્તિઓ અને સહાયતાઓ પ્રાચીન કાળથી વિસ્તરીને વ્યાપી ગઈ છે, હે ઇન્દ્ર.

Mantra 4

शचीवतस्ते पुरुशाक शाका गवामिव स्रुतयः संचरणीः । वत्सानां न तन्तयस्त इन्द्र दामन्वन्तो अदामानः सुदामन् ॥

હે શચીવત, હે પુરુશાક, તારી શાખાઓ ગાયોના વહેતા માર્ગો જેવી છે—એકસાથે ચાલતી, પોતાના પથ પર સંચરતી. હે ઇન્દ્ર, વાછરડાંને બાંધતી તાંતણીઓ જેમ, તારા બંધન-સંયોજનો દૃઢ રહે છે—અખંડ, હે સુદામન, બંધનોના શુભ સ્થાપક.

Mantra 5

अन्यदद्य कर्वरमन्यदु श्वोऽसच्च सन्मुहुराचक्रिरिन्द्रः । मित्रो नो अत्र वरुणश्च पूषार्यो वशस्य पर्येतास्ति ॥

આજે એક, કાલે બીજું—વારંવાર ઇન્દ્રે જે નહોતું તેને જે છે તે બનાવ્યું. અહીં અમારા માટે મિત્ર અને વરુણ અને પૂષન હાજર છે; આર્યમન એ છે જે ચારે તરફ સંચરે છે અને અમને વશસ્ય—પ્રભુત્વ અને સાચી સંપત્તિ—ની શોધમાં માર્ગદર્શન આપે છે.

Mantra 6

वि त्वदापो न पर्वतस्य पृष्ठादुक्थेभिरिन्द्रानयन्त यज्ञैः । तं त्वाभिः सुष्टुतिभिर्वाजयन्त आजिं न जग्मुर्गिर्वाहो अश्वाः ॥

તારા પાસેથી જળો પર્વતની પીઠમાંથી ફૂટે તેમ ફૂટે છે; સ્તુતિ-ઉકથો અને યજ્ઞ-અર્પણોથી તેઓ ઇન્દ્રને આગળ દોરી જાય છે. ગિર્વાહો ઇન્દ્ર! સુઘડ સ્તુતિઓથી તેઓ તને વૈભવ-વિજય તરફ પ્રેરિત કરે છે, જેમ વાણીના અશ્વો રથિયાને દોડની જીત સુધી લઈ જાય છે.

Mantra 7

न यं जरन्ति शरदो न मासा न द्याव इन्द्रमवकर्शयन्ति । वृद्धस्य चिद्वर्धतामस्य तनूः स्तोमेभिरुक्थैश्च शस्यमाना ॥

ન ઋતુઓ તેને ઘસે છે, ન મહિના; ન દિવસો ઇન્દ્રને નીચે ખેંચી શકે છે. વૃદ્ધ અને પ્રાચીન હોવા છતાં, તેની તેજસ્વી તનુ વધે—અમારા સ્તોમો, ઉકથો દ્વારા પ્રશંસિત અને પ્રગટ કરાયેલી.

Mantra 8

न वीळवे नमते न स्थिराय न शर्धते दस्युजूताय स्तवान् । अज्रा इन्द्रस्य गिरयश्चिदृष्वा गम्भीरे चिद्भवति गाधमस्मै ॥

સ્તવન-વાણી ન તો દુર્બળ સામે નમે છે, ન માત્ર સ્થિર સામે; ન દસ્યુ-બળથી પ્રેરિત દબાણ સામે ઝૂકે છે. ઇન્દ્રના અચળ પર્વતો પણ, ઊંચા હોવા છતાં, તેના માટે વાટ (ઘાટ) બની જાય છે; ગહન પણ તેના માટે પારગમ્ય બને છે.

Mantra 9

गम्भीरेण न उरुणामत्रिन्प्रेषो यन्धि सुतपावन्वाजान् । स्था ऊ षु ऊर्ध्व ऊती अरिषण्यन्नक्तोर्व्युष्टौ परितक्म्यायाम् ॥

હે અત્રિજનના પ્રેરક, હે સોમપાનથી વજ્રબળને પવિત્ર કરનાર, તારી ગહન અને વિશાળ રક્ષા વડે અમારે માટે આગળ ધપાવતી પ્રેરણાઓ અને પિષણમાં શુદ્ધ થયેલા બળના વાજો પ્રેર. તું ઊભો રહી, તારી રક્ષક ઊતિ સાથે—અપરાજેય—રાત અને ઉષાના ફાટતા પ્રભાતે, ક્ષયકારી દુર્બળતા ઘેરી વળે ત્યારે પણ અમને સર્વત્રથી આવરીને બચાવ.

Mantra 10

सचस्व नायमवसे अभीक इतो वा तमिन्द्र पाहि रिषः । अमा चैनमरण्ये पाहि रिषो मदेम शतहिमाः सुवीराः ॥

આ નેતા સાથે રક્ષાર્થે જોડાઈ રહે—અતિ નજીક; અથવા અહીંથી જ, હે ઇન્દ્ર, તેને હાનિથી બચાવ. ઘરમાં પણ અને અરણ્યમાં પણ તેને હાનિથી બચાવ, જેથી અમે આનંદિત રહીએ—સો શિયાળાં સુધી જીવતા, સુવીરતા અને શૂર ઊર્જાથી સમૃદ્ધ.