
Sukta 5.82
Savitṛ (with Bhaga invoked as his power of felicity/distribution)
આ સૂક્ત દૈવી પ્રેરક સવિતૃને અર્પિત પ્રાર્થના છે. તેમાં સવિતૃ શ્રેષ્ઠતમ પોષણ, યોગ્ય ગતિ/ચલન અને શુભ ભાગ્ય આપે એવી યાચના છે; તેમજ સવિતૃની વહેંચણી અને સૌભાગ્યની શક્તિ તરીકે ભગાનું આવાહન કરવામાં આવ્યું છે. સર્વ દુરિતો (દુરિતાની) દૂર થાય અને જે ખરેખર કલ્યાણકારી છે (ભદ્ર) તે ઉપાસકોમાં પ્રેરિત થાય એવી પ્રાર્થના છે. સૂક્ત સવિતૃનું સ્તવન વિશ્વશક્તિ રૂપે પણ કરે છે—જે સર્વ જીવો અને જન્મોને પ્રકટ કરે છે અને પ્રેરિત વાણી દ્વારા તેમને ‘સાંભળવા યોગ્ય’ બનાવે છે.
Mantra 1
तत्सवितुर्वृणीमहे वयं देवस्य भोजनम् । श्रेष्ठं सर्वधातमं तुरं भगस्य धीमहि ॥
અમે સવિતરનું તે—દેવનું ભોજન (ભોજન), પોષક આનંદ—પોતાં માટે પસંદ કરીએ છીએ. શ્રેષ્ઠ, સર્વધાતમ (સર્વને ધારણ કરનાર), ત્વરિત અને શક્તિમય ભગની પૂર્ણતા—તે પર અમે મનને સ્થિર કરીએ છીએ.
Mantra 2
अस्य हि स्वयशस्तरं सवितुः कच्चन प्रियम् । न मिनन्ति स्वराज्यम् ॥
સ્વયં-યશસ્વી સવિતૃનું જે કંઈ પ્રિય છે—તેને કોઈ ઓછું કરી શકતું નથી; તેનું સ્વરાજ્ય, તેની આંતરિક સર્વભૌમ સત્તા, અખંડ રહે છે.
Mantra 4
अद्या नो देव सवितः प्रजावत्सावीः सौभगम् । परा दुष्ष्वप्न्यं सुव ॥
આજે, હે દેવ સવિતઃ, અમારે માટે પ્રજાવંત અને વૃદ્ધિભર્યું સૌભાગ્ય પ્રેર; અને દુષ્સ્વપ્નરૂપ અશુભ સ્વપ્નને દૂર હંકારી દે.
Mantra 5
विश्वानि देव सवितर्दुरितानि परा सुव । यद्भद्रं तन्न आ सुव ॥
હે દેવ સવિતર્, સર્વ દુરીતો—અપકર્મ અને વિપથ—અમાથી દૂર પ્રેર; અને જે ભદ્ર છે, તે અમામાં પ્રેર અને સ્થિર કર.
Mantra 8
य इमे उभे अहनी पुर एत्यप्रयुच्छन् । स्वाधीर्देवः सविता ॥
જે આ બે અહની (દિવસ-રાત)ના આગળ અવિરત, અખંડ ગતિથી ચાલે છે—સ્વાધી (સ્વનિયમિત પ્રજ્ઞા) ધરાવતો દેવ સવિતા.
Mantra 9
य इमा विश्वा जातान्याश्रावयति श्लोकेन । प्र च सुवाति सविता ॥
જે આ સર્વ જન્મો અને ભાવ-પરિણામોને શ્લોક (પ્રેરિત વાણી) દ્વારા પ્રખ્યાત કરે છે, અને તેમને પ્રકટતામાં આગળ ધપાવે છે—સવિતા.
Savitṛ is the divine “Impeller”—the power that awakens life and thought, sets things in right motion, and guides beings toward what is beneficial and true.
Bhaga represents the power of fortunate allotment—prosperity, share, and felicity—so the hymn asks Savitṛ to distribute the best portion of well-being and support.
It asks Savitṛ to drive away all wrong turnings (duritāni) and to impel and establish whatever is truly good (bhadram) in the worshippers’ lives.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.