Rig Veda 5.42.4: Mandala 5, Sukta 42, Mantra 4

Sukta 5.42

Rishi: Atri (Ātreya) (medium certainty)

Devata: Indra (with supporting presence of the yajñiya devās and their sumati)

Chandas: Jagatī (probable; verification recommended)

Samhita Patha (Devanagari)

समिन्द्र णो मनसा नेषि गोभिः सं सूरिभिर्हरिवः सं स्वस्ति । सं ब्रह्मणा देवहितं यदस्ति सं देवानां सुमत्या यज्ञियानाम् ॥

Transliteration

sámindra ṇo mánasā néṣi góbhíḥ sám sūríbhiḥ harivaḥ sám svastí | sám bráhmaṇā deváhitaṃ yád ásti sám devā́nāṃ sumatyā́ yajñíyānām ||

Translation

હે ઇન્દ્ર, મનથી અમને એકત્ર ને; ગોભિઃ—પ્રકાશકિરણો સાથે; હે હરિવઃ, સૂરીઓ સાથે; અને સ્વસ્તિમાં એકસાથે લઈ જા. દેવહિત બ્રહ્મ—પ્રેરિત વાણી—દ્વારા અમને એકત્ર ને; અને યજ્ઞયોગ્ય દેવોની સુમતિ—સુવિચાર—દ્વારા પણ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• नः: of us, our
• नः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• मनसा: with (your) mind, by thought
• मनसा: करण
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)

• नेषि: you lead, you guide
• नेषि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: नी (धातु) + सन्? (न), here: नयति/नेषि from √नी

• गोभिः: with cows; with cattle (wealth)
• गोभिः: करण
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• सूरिभिः: with patrons, with bountiful lords
• सूरिभिः: करण/सहकार
• Type: Noun
• Root: सूरि (प्रातिपदिक)

• हरिवः: O you of the tawny steeds
• हरिवः: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet used in address)
• Root: हरिवत्/हरिव (इन्द्र-विशेषण; प्रातिपदिक)

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• स्वस्ति: well-being, welfare, auspiciousness
• स्वस्ति: कर्म (as ‘bring/secure welfare’ implied)
• Type: Noun (benediction) / Indeclinable-like
• Root: स्वस्ति (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• ब्रह्मणा: with sacred formulation; with prayer
• ब्रह्मणा: करण
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• देवहितम्: what is set/placed by the gods; god-ordained (good)
• देवहितम्: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: देवहित (प्रातिपदिक; देव + हित)

• यत्: whatever (which)
• यत्: कर्तृ (of अस्ति) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम)

• अस्ति: is, exists
• अस्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• सुमत्या: with good thought/favor; with benevolence
• सुमत्या: करण
• Type: Noun
• Root: सुमति (प्रातिपदिक; सु + मति)

• यज्ञियानाम्: of the worthy of sacrifice; of the worshipful (ones)
• यज्ञियानाम्: सम्बन्ध
• Type: Adjective (genitive plural)
• Root: यज्ञिय (प्रातिपदिक; from यज्ञ ‘sacrifice’)