
Sukta 5.37
Indra (with solar/dawn imagery as supportive powers)
Trishtubh (probable; requires metrical verification)
આ સંક્ષિપ્ત ઇન્દ્ર-સૂક્ત ‘ઇન્દ્ર માટે સોમ પિષનાર’નું સ્તવન કરે છે. તે યજમાન સૂર્યકિરણોની તેજસ્વિતાથી ગતિ કરે છે એમ ચિતરે છે, અને ઉષાઓ તેની યજ્ઞવિધિ માટે નિશ્ચિત માર્ગ ખોલે છે. ઇન્દ્રની વિજયરથ-શક્તિ અનેક બળોને પોતાના આસપાસ એકત્ર કરે છે; અને સૂર્ય તથા અગ્નિની કૃપા મેળવનારા સોમદાતાને આ સ્તુતિ પૂર્ણતા—શાંતિના સમયમાં કલ્યાણ-ક્ષેમ, અને સંઘર્ષમાં વિજય—નું વચન આપે છે.
Mantra 1
सं भानुना यतते सूर्यस्याजुह्वानो घृतपृष्ठः स्वञ्चाः । तस्मा अमृध्रा उषसो व्युच्छान्य इन्द्राय सुनवामेत्याह ॥
સૂર્યના ભાનુ (કિરણ) સાથે તે પોતાને સંયમિત કરી આગળ ધસી જાય છે—આહુતિ આપતો, ઘૃતપૃષ્ઠ (ઘૃત સમાન તેજવાળી પીઠ ધરાવતો), સ્વંચા: (પોતાના માર્ગે ગતિ કરતો). તેના માટે અમૃધ્રા ઉષસો (અચૂક પ્રભાતો) વિસ્તરે અને ફાટી નીકળે—જે કહે છે: ‘ઇન્દ્ર માટે સોમ પિષીએ/સુનવામ.’
Mantra 2
समिद्धाग्निर्वनवत्स्तीर्णबर्हिर्युक्तग्रावा सुतसोमो जराते । ग्रावाणो यस्येषिरं वदन्त्ययदध्वर्युर्हविषाव सिन्धुम् ॥
સમિદ્ધ અગ્નિ વન સમૃદ્ધિ સમાન પ્રજ્વલિત છે; બર્હિ (પવિત્ર કુશ) પાથરાયેલું છે; ગ્રાવા (સોમ-પેષણ પથ્થરો) જોડાયા છે; સુત સોમો યજ્ઞ માટે તૈયાર છે. જેના ગ્રાવાઓ પ્રેરક વાણી ઉચ્ચારે છે—તે અધ્વર્યુ હવિષા સાથે સોમની ધારા (સિંધુ)ને પ્રવાહિત કરે છે.
Mantra 3
वधूरियं पतिमिच्छन्त्येति य ईं वहाते महिषीमिषिराम् । आस्य श्रवस्याद्रथ आ च घोषात्पुरू सहस्रा परि वर्तयाते ॥
આ વધૂ-આત્મા પતિને શોધતી આગળ વધે છે; જે તેને વહન કરે છે—તે મહિષી, પ્રેરક અને મહાન શક્તિરૂપ રાણી-શક્તિને. તેની શ્રવસ્ (કીર્તિ)થી રથ ધ્વનિ સાથે નજીક આવે છે; અનેક સહસ્રો તેની આસપાસ ફરતા-વળતા રહે છે—વિજયી પ્રકટતામાં શક્તિઓ એકત્રિત થાય છે.
Mantra 4
न स राजा व्यथते यस्मिन्निन्द्रस्तीव्रं सोमं पिबति गोसखायम् । आ सत्वनैरजति हन्ति वृत्रं क्षेति क्षितीः सुभगो नाम पुष्यन् ॥
જે રાજામાં ઇન્દ્ર ગોસખા (કિરણોના સખા) એવા તીવ્ર સોમને પીએ છે—તે રાજા કદી ડગમગતો નથી. પોતાના સત્વન (વિજયી બળો)થી તે આગળ ધપાવે છે; વૃત્ર (આવરણકર્તા)ને સંહારે છે. તે ક્ષિતિઓ (વિસ્તારો/લોકો) પર અધિકાર સાથે વસે છે, પોતાનું સુભગ નામ પોષે છે—વિજયના ઋત (નિયમ)માં તેનું અસ્તિત્વ વધે છે.
Mantra 5
पुष्यात्क्षेमे अभि योगे भवात्युभे वृतौ संयती सं जयाति । प्रियः सूर्ये प्रियो अग्ना भवाति य इन्द्राय सुतसोमो ददाशत् ॥
તે ક્ષેમમાં પુષ્યે છે અને યોગ (મેળાપ)માં વિજયી બને છે; બંને વૃત્તિઓમાં, જ્યારે તેઓ સંઘર્ષમાં સામસામે મળે, ત્યારે તે સંપૂર્ણ રીતે જીતે છે. તે સૂર્યને પ્રિય અને અગ્નિને પ્રિય બને છે—જે ઇન્દ્રને સુત સોમ અર્પે છે.
It praises Indra as the victorious power who comes to the Soma offering, and it says the one who offers pressed Soma gains success, protection, and well-being.
They act as supportive cosmic forces: the Dawns “open” the way and solar radiance empowers the rite, showing that the sacrifice is aligned with the order of light.
Thriving in peace, complete victory in conflict, and being ‘dear’ to Sun and Agni—especially for the person who gives Indra the pressed Soma.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.