Rig Veda 5.31.4 — Mandala 5, Sukta 31, Mantra 4
Sukta 5.31
Rishi: Atri Bhauma (Ātreya) (traditional for RV 5.31)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 5.31; verse-length and cadence fit Indra Triṣṭubh style)
Samhita Patha (Devanagari)
अनवस्ते रथमश्वाय तक्षन्त्वष्टा वज्रं पुरुहूत द्युमन्तम् । ब्रह्माण इन्द्रं महयन्तो अर्कैरवर्धयन्नहये हन्तवा उ ॥
Transliteration
ánavaste rátham áśvāya takṣan tvaṣṭā vájraṃ puruhūta dyumántam | bráhmāṇa índraṃ maháyanto arkáir ávardhayann áhaye hántavā u ||
Translation
અનવસ્તોએ તારા માટે અશ્વને યોગ્ય રથ ઘડ્યો; હે પુરુહૂત, ત્વષ્ટાએ તારા માટે તેજસ્વી વજ્ર ઘડ્યો. બ્રાહ્મણ-ઋષિઓ અર્ક (સ્તુતિ) વડે ઇન્દ્રને મહિમાવંત કરતાં, તેની શક્તિ વધારતા ગયા—અહિ (અવરોધક સર્પ)ને હણવા માટે.
Word by Word
अनवस्तेO unharmed one, of you/thy
अनवस्ते:
सम्बोधन (address) + सम्बन्ध (genitive)
TypeAdjective + Pronoun
Rootअनवस्- (प्रातिपदिक; न-उपसर्गयुक्त) / ते (युष्मद्-सर्वनाम)
रथम्chariot
रथम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरथ-
अश्वायfor the horse
अश्वाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअश्व-
तक्षन्तुlet them fashion
तक्षन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootतक्ष् (तक्षति)
त्वष्टाTvaṣṭṛ (the divine artisan)
त्वष्टा:
कर्ता
TypeNoun (proper/deity)
Rootत्वष्टृ-
वज्रम्thunderbolt
वज्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवज्र-
पुरुहूतO much-invoked one
पुरुहूत:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootपुरुहूत-
द्युमन्तम्shining, radiant
द्युमन्तम्:
विशेषण (of वज्रम्)
TypeAdjective
Rootद्युमन्त्-
ब्रह्माणःthe sacred hymns / priestly formulations
ब्रह्माणः:
कर्ता
TypeNoun
Rootब्रह्मन्-
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun (deity)
Rootइन्द्र-
महयन्तःpraising, magnifying
महयन्तः:
कर्ता (with ब्रह्माणः)
TypeParticiple
Rootमह् (महयति) / महयन्त्- (वर्तमान कृदन्त)
अर्कैःwith hymns/songs
अर्कैः:
करण
TypeNoun
Rootअर्क-
अवर्धयन्they increased, strengthened
अवर्धयन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृध् (वर्धयति)
अहयेfor the serpent (Ahi)
अहये:
सम्प्रदान (purpose/target: ‘for/against the serpent’ in Vedic usage)
TypeNoun
Rootअहि-
हन्तवाto slay
हन्तवा:
प्रयोजन (purpose)
TypeVerbal noun (infinitive)
Rootहन् (हन्ति) + तुमुन्/तवन्-प्रत्यय (Vedic infinitive)
उindeed, verily
उ:
सम्बन्ध/बलवर्धक (particle)
TypeIndeclinable
Rootउ
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.