Rig Veda 4.57.3: Mandala 4, Sukta 57, Mantra 3
Sukta 4.57
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Kṣetrasya Pati (with cosmic supports: dyāvā, āpaḥ, oṣadhīḥ)
Chandas: Jagatī/Triṣṭubh possible; needs metric verification
Samhita Patha (Devanagari)
मधुमतीरोषधीर्द्याव आपो मधुमन्नो भवत्वन्तरिक्षम् । क्षेत्रस्य पतिर्मधुमान्नो अस्त्वरिष्यन्तो अन्वेनं चरेम ॥
Transliteration
mádhumatīroṣádhīr dyā́va ā́po mádhumanno bhavatv antárikṣam | kṣétrasya pátir mádhumā́n no astv áriṣyanto ánv enaṃ carema ||
Translation
ઔષધિઓ મધુમય રહે; દ્યૌ અને આપઃ મધુમય રહે; અમારે માટે અંતરિક્ષ—પ્રાણમય મધ્યલોક—મધુમય બને. ક્ષેત્રનો પતિ અમારે માટે મધુમય રહે; અહિંસિત રહી, તેના અનુસરણમાં, તેના ઋતબદ્ધ ક્ષેત્રમાં અમે વિહરીએ.
Word by Word
मधुमतीःhoney-sweet, full of sweetness
मधुमतीः:
कर्तृ (भवतु-क्रियायाः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमधुमत् (प्रातिपदिक) < मधु
ओषधीःplants, herbs
ओषधीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
द्यावःthe heavens (sky-worlds)
द्यावः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
आपःwaters
आपः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
मधुमत्sweet, honeyed
मधुमत्:
कर्तृ (भवतु-क्रियायाः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमधुमत् (प्रातिपदिक) < मधु
नःfor us / our
नः:
सम्प्रदान/हित (अस्माकम्/अस्मभ्यं-अर्थे: ‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
भवतुlet it be / may it become
भवतु:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
अन्तरिक्षम्the midspace, atmosphere
अन्तरिक्षम्:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
क्षेत्रस्यof the field
क्षेत्रस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
पतिःlord, master
पतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
मधुमान्honeyed, sweet
मधुमान्:
कर्तृ (अस्तु-क्रियायाः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमधुमन्त् (प्रातिपदिक) < मधु
नःfor us / our
नः:
सम्प्रदान/हित (अस्माकम्/अस्मभ्यं-अर्थे: ‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अस्तुlet it be
अस्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
अरिष्यन्तःnot harming, uninjuring (harmlessly)
अरिष्यन्तः:
कर्तृ (चरेम-क्रियायाः)
TypeParticiple (Adjective)
Rootऋष्/अरिष् (धातु; वैदिक ‘to injure, harm’) → अरिष्यत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अनुafter, along
अनु:
उपपद/क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
एनम्him/it (this one)
एनम्:
कर्म
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम; वैदिक एन-प्रत्यय-रूप)
चरेमmay we move/walk, may we follow
चरेम:
क्रिया
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.