Rig Veda 4.29.3 — Mandala 4, Sukta 29, Mantra 3
Sukta 4.29
Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional for Mandala 4); specific hymn attribution not provided in input
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable; requires scan)
Samhita Patha (Devanagari)
श्रावयेदस्य कर्णा वाजयध्यै जुष्टामनु प्र दिशं मन्दयध्यै । उद्वावृषाणो राधसे तुविष्मान्करन्न इन्द्रः सुतीर्थाभयं च ॥
Transliteration
śrāvayéd asya kárṇā vājayádhyai júṣṭām ánu prá díśaṃ mandayádhyai | úd vāvṛṣāṇó rā́dhase tuvíṣmān káran na índraḥ su-tī́rthā́bhayaṃ ca ||
Translation
તેના કાનને સાંભળવા પ્રેરો, જેથી તે બળની સમૃદ્ધિઓ પ્રદાન કરે; તેને આનંદિત કરવા માટે પ્રિય આહ્વાનને સર્વ દિશાઓમાં પ્રસારો. અમારી પૂર્ણતા માટે પોતાની ઉછળતી શક્તિમાં ઉદ્ભવતો, મહાબલી ઇન્દ્ર અમારા માટે સુતીર્થ—સારો પાર ઉતરવાનો માર્ગ—અને અભય સ્થાપે.
Word by Word
श्रावयेत्let (him) cause to hear / proclaim
श्रावयेत्:
(वाक्ये) विधेय-क्रिया
TypeVerb
Rootश्रु (श्रावयति, Caus.)
अस्यof him / of this
अस्य:
सम्बन्ध (genitive) — ‘of him/this’
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कर्णा(his) two ears
कर्णा:
कर्म (श्रावयेत्— whom/what to make hear)
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
वाजयध्यैin order to win/obtain the prize (vāja)
वाजयध्यै:
प्रयोजन (purpose) — ‘in order to…’
TypeVerb
Rootवाजय (नामधातु/denom. from वाज ‘prize, strength’)
जुष्टाम्pleasing, welcome, favored
जुष्टाम्:
विशेषण (दिशम्/प्रदिशम् प्रति)
TypeAdjective
Rootजुष् (PPP जुष्ट) / प्रातिपदिक: जुष्ट
अनुalong, after, according to
अनु:
क्रियाविशेषण (अनुगमन/अनुसरण)
TypeIndeclinable
Rootअनु
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण (प्रवृत्ति/प्रसारण)
TypeIndeclinable
Rootप्र
दिशम्direction, quarter
दिशम्:
कर्म (अनु/प्र— ‘towards a direction’)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक: दिश्/दिशा)
मन्दयध्यैin order to gladden / exhilarate
मन्दयध्यै:
प्रयोजन (purpose)
TypeVerb
Rootमन्द् (मन्दयति, Caus.)
उद्वावृषाणःrising up, bulling forth / becoming mighty
उद्वावृषाणः:
कर्तृ-विशेषण (इन्द्रस्य)
TypeAdjective/Participle
Rootउद् + वृष् (वृषाण ‘mighty/bull-like’; present participial/adjectival stem)
राधसेfor bounty, for generosity
राधसे:
सम्प्रदान (for bestowal/benefit)
TypeNoun
Rootराधस् (प्रातिपदिक)
तुविष्मान्very mighty, of great power
तुविष्मान्:
कर्तृ-विशेषण (इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootतुविष्मन् (प्रातिपदिक)
करन्doing, making
करन्:
कर्तृ-सम्बद्ध क्रियाविशेषण (इन्द्रः— ‘doing/making’)
TypeVerb (participle)
Rootकृ (करोति)
नःfor us / to us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (to/for us; or of us, contextually ‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्ता
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सुतीर्थाभयम्safe good-fording / a secure good crossing (a safe passage)
सुतीर्थाभयम्:
कर्म (करन्— what he makes/provides)
TypeNoun (compound)
Rootसु-तीर्थ + अभय (समास)
चand
च:
समुच्चय (and)
TypeIndeclinable
Rootच
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.