Rig Veda 4.2.12: Mandala 4, Sukta 2, Mantra 12
Sukta 4.2
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni
Chandas: Tr̥ṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
कविं शशासुः कवयोऽदब्धा निधारयन्तो दुर्यास्वायोः । अतस्त्वं दृश्याँ अग्न एतान्पड्भिः पश्येरद्भुताँ अर्य एवैः ॥
Transliteration
kavím śaśāsuḥ kaváyo’ dábdhā ni-dhā́rayanto dúryāsv āyóḥ | átás tváṃ dṛ́śyāṃ agne etā́n paṭ-bhíḥ paśyér ádbhūtāṃ arya éváiḥ ||
Translation
અદબ्ध કવિઓએ કવિને ઉપદેશ આપ્યો છે અને પ્રાણશક્તિના નિવાસસ્થાનોમાં તેને દૃઢપણે સ્થાપ્યો છે. તેથી, હે અગ્નિ, તું તારા પદો/માર્ગો દ્વારા આ દૃશ્ય અદ્ભુતોને નિહાળ—તારા ગમનોથી તું આર્ય, ઉદાર છે.
Word by Word
कविम्the seer/poet
कविम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
शशासुःthey have instructed/they have praised
शशासुः:
कर्तृ
TypeVerb
Root√शास् (शास्/शिष्) ‘to instruct, to praise/command’
कवयःthe seers/poets
कवयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
अदब्धाःundeceived, uninjured, unerring
अदब्धाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootअ-दब्ध (√दभ् ‘to deceive/harm’ + नञ्)
निधारयन्तःplacing, establishing
निधारयन्तः:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootनि-√धृ ‘to place, to fix, to set’
दुर्यासुin the dwellings/houses
दुर्यासु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootदुर्या (दुर्- + या/य ‘going; dwelling’ → ‘house, dwelling’)
आयोःof life; of vital power
आयोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootआयु (प्रातिपदिक) ‘life, vital force’
अतःtherefore; from that
अतः:
हेतु/सम्बन्ध (तस्मात्)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अस्/इदम्-तस्) अव्यय
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दृश्यान्visible; to-be-seen
दृश्यान्:
कर्म
TypeAdjective
Rootदृश्य (√दृश् ‘to see’ → ‘visible, to be seen’)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
एतान्these
एतान्:
कर्म
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पड्भिःwith (your) steps/feet
पड्भिः:
करण
TypeNoun
Rootपद् (प्रातिपदिक) ‘foot/step’
पश्येःmay you see
पश्येः:
कर्तृ
TypeVerb
Root√पश्/√पश्य् ‘to see’
अद्भुतान्wonderful, marvelous
अद्भुतान्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअद्भुत (प्रातिपदिक)
अर्यःthe noble one; Arya
अर्यः:
कर्तृ/सम्बन्ध (apposition to त्वम्)
TypeNoun/Adjective
Rootअर्य (प्रातिपदिक)
एवैःindeed, just so (emphatic particle)
एवैः:
सम्बन्ध/निपातार्थ (emphasis)
TypeIndeclinable (particle cluster)
Rootएव (निपात) + ए (प्रगृह्य/वैदिक-प्रयोग) → ‘एवैः’ (वैदिक पाठ)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.