
Sukta 10.77
Maruts (storm-host) / their gaṇa
Trishtubh (probable)
આ સૂક્ત મરુતોને તેજસ્વી તોફાની ગણ તરીકે સ્તુતિ કરે છે; તેમની “વર્ષા” વરસાદરૂપે પણ અને આશીર્વાદરૂપે પણ વરસે છે. તેઓ હેતુસભર શિસ્તબદ્ધ ક્રમથી, સુમાર્ગદર્શિત યજ્ઞોની જેમ નિયમિત રીતે આગળ વધે છે. વાદળોના છાંટા, સૂર્યકિરણો, શ્યેન, અને દૂર સુધી દોડતા અશ્વો જેવી જીવંત ઉપમાઓ દ્વારા, હાનિ દૂર કરનાર, પ્રેરિત ધીને બળ આપનાર અને યજ્ઞને તેજસ્વી બનાવનાર તેમની રક્ષક શક્તિને આવાહન કરવામાં આવે છે. અંતે પ્રાર્થના છે કે સર્વથી વધુ “યજ્ઞયોગ્ય” એવી આ શક્તિઓ રથવેગી પ્રેરણા અને વિધિ દ્વારા વધતી મહિમાનું રક્ષણ કરે.
Mantra 1
अभ्रप्रुषो न वाचा प्रुषा वसु हविष्मन्तो न यज्ञा विजानुषः । सुमारुतं न ब्रह्माणमर्हसे गणमस्तोष्येषां न शोभसे ॥
અભ્રના છાંટા સમા, વાણી વડે તમે વસુને છાંટો છો; હવિષ્મંતો સમા, માર્ગ જાણતા યજ્ઞો સમા, તમે ગતિ કરો છો. સુમારુત (સુપ્રેરિત) બ્રહ્મ સમા તમે અર્હ છો; હું તમારાં ગણને સ્તવું છું—તેમની તેજસ્વિતાથી તમે શોભો.
Mantra 2
श्रिये मर्यासो अञ्जीँरकृण्वत सुमारुतं न पूर्वीरति क्षपः । दिवस्पुत्रास एता न येतिर आदित्यासस्ते अक्रा न वावृधुः ॥
શ્રિ અને વૃદ્ધિ માટે યુવાન મર્યાઓએ તેજસ્વી અંજી (અલંકાર) રચ્યા; સુમારુત શક્તિઓ સમા તેઓ પૂર્વની રાત્રિઓને અતિક્રમે છે. દિવસપુત્રો—આ પથ પર તેમની ગતિ છે; આદિત્યો સમા, અક્રા (અડગ) અને અખંડ, તેઓ બળમાં વધ્યા છે.
Mantra 3
प्र ये दिवः पृथिव्या न बर्हणा त्मना रिरिच्रे अभ्रान्न सूर्यः । पाजस्वन्तो न वीराः पनस्यवो रिशादसो न मर्या अभिद्यवः ॥
જે સ્વર્ગ અને પૃથ્વીમાંથી ફૂલેલા પ્રવાહ સમા આગળ ધસી નીકળે છે, તેઓ પોતાના સ્વભાવથી વિસ્તરે છે—જેમ વાદળોમાંથી સૂર્ય પ્રગટે. તેજસ્વી વીર સમા, સિદ્ધિ-પુરસ્કારના અભિલાષી, અવરોધ-ભક્ષક યુવાન યોધા સમા, તેઓ પ્રકાશ તરફ ધક્કા મારી આગળ વધે છે.
Mantra 4
युष्माकं बुध्ने अपां न यामनि विथुर्यति न मही श्रथर्यति । विश्वप्सुर्यज्ञो अर्वागयं सु वः प्रयस्वन्तो न सत्राच आ गत ॥
તમારા ગહનમાં—જેમ જળોના માર્ગમાં—મહાન પૃથ્વી ડગમગતી નથી, ઢીલી પડતી નથી. સર્વશક્તિઓ સાથે ગતિમાન આ યજ્ઞ તમારાં તરફ અહીં વળે છે; તેથી, એકસાથે ચાલતા ઉત્સુક પ્રયત્નશીલ સમા, અહીં આવી પહોંચો.
Mantra 5
यूयं धूर्षु प्रयुजो न रश्मिभिर्ज्योतिष्मन्तो न भासा व्युष्टिषु । श्येनासो न स्वयशसो रिशादसः प्रवासो न प्रसितासः परिप्रुषः ॥
તમે પ્રેરણાઓમાં જોડાયેલા છો—કિરણો સમા; ઉષાઓમાં પ્રકાશમાન, તેજથી ઝળહળતા. સ્વયંયશી શ્યેન સમા, હાનિ-ભક્ષક; દૂર સુધી ફરતા, પોતાના માર્ગે મુક્ત કરાયેલા સમા—તમે ચારે તરફ તમારી ઝરીઓ છાંટો છો.
Mantra 6
प्र यद्वहध्वे मरुतः पराकाद्यूयं महः संवरणस्य वस्वः । विदानासो वसवो राध्यस्याराच्चिद्द्वेषः सनुतर्युयोत ॥
હે મરુતો, જ્યારે તમે દૂરથી આગળ વહન કરીને આવો છો, ત્યારે તમે મહાન આવરણ (સંવરણ)ના ધન-વસુ છો. હે વસુઓ, યોગ્ય લાભને જાણનારા, દ્વેષને તો દૂરથી પણ હાંકી દો; તેને અમારા માર્ગથી પરે ધકેલી દો.
Mantra 7
य उदृचि यज्ञे अध्वरेष्ठा मरुद्भ्यो न मानुषो ददाशत् । रेवत्स वयो दधते सुवीरं स देवानामपि गोपीथे अस्तु ॥
જે કોઈ યજ્ઞમાં, અગ્ર અધ્વરમાં, ઊભો રહીને, મરુદોને સાચા માનવની જેમ દાન આપે છે—તે સમૃદ્ધિભર્યું પોષણ અને સુવીર બળ પ્રાપ્ત કરે છે; તે દેવોના રક્ષાકવચ (ગોપીથ)માં નિવાસ પામે.
Mantra 8
ते हि यज्ञेषु यज्ञियास ऊमा आदित्येन नाम्ना शम्भविष्ठाः । ते नोऽवन्तु रथतूर्मनीषां महश्च यामन्नध्वरे चकानाः ॥
કારણ કે તેઓ યજ્ઞોમાં સર્વથી યજ્ઞિય—અતિ યોગ્ય—છે; તપસ્વી ઊર્જાઓ, આદિત્ય નામે શુભતમ. ગતિ અને અધ્વરમાં આનંદિત એવા તેઓ, રથવેગી મનીષા (પ્રેરિત વિચાર) અને મહાન વિશાળતા—બન્નેનું અમારા માટે રક્ષણ કરે.
They are a many-membered storm-host—radiant, swift, and powerful—praised for bringing rain, driving away harm, and strengthening the sacrifice through their energy.
The comparisons highlight speed, brilliance, and purposeful movement: like rays they illumine the dawn, and like falcons they strike down dangers and range far, scattering showers.
The hymn asks them to protect the sacrificer’s inspired thought (manīṣā) that moves like a chariot, and to safeguard the greatness and success of the flawless offering (adhvara).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.