
Sukta 10.187
Agni
આ સંક્ષિપ્ત અગ્નિ-સૂક્તમાં લોકોના મહાબળવાન “વૃષભ” એવા અગ્નિને વારંવાર આહ્વાન કરવામાં આવે છે અને બાહ્ય વિરોધીઓ તેમજ આંતરિક પ્રતિરોધ—એવા શત્રુબળોને પાર કરીને ઉપાસકને આગળ લઈ જવા વિનંતી થાય છે. શુદ્ધ જ્વાળાથી રક્ષસ્ (વિકૃતિ/વિઘ્ન ઉત્પન્ન કરનાર શક્તિઓ) ને ચકનાચૂર કરનાર તેજસ્વી શક્તિ તરીકે અગ્નિની સ્તુતિ કરવામાં આવે છે; તેમજ “પારના કાંઠે જન્મેલો” એવો પરાત્પર અગ્નિ તરીકે, યજ્ઞ અને વાણી ને સુરક્ષા તથા વિજય તરફ દોરી જનાર તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે.
Mantra 1
प्राग्नये वाचमीरय वृषभाय क्षितीनाम् । स नः पर्षदति द्विषः ॥
અગ્નિ માટે વાણી પ્રેર—ક્ષિતિઓનો વૃષભ, લોકશક્તિનો બળવાન. તે અમને દ્વેષીઓથી પાર ઉતારે—અંતરના વિરોધોથી પણ, જે જ્વાળાના ઉદય અને વાણીના સત્યને અટકાવે છે.
Mantra 2
यः परस्याः परावतस्तिरो धन्वातिरोचते । स नः पर्षदति द्विषः ॥
જે પરમ પરાવતથી પણ પરે, ધન્વ (શુષ્ક વિસ્તરણ)થી પણ પરે, અને દૃશ્ય સીમાઓથી પણ પરે તેજે પ્રકાશે છે—એ અગ્નિ અમને દ્વેષીઓથી પાર ઉતારે.
Mantra 3
यो रक्षांसि निजूर्वति वृषा शुक्रेण शोचिषा । स नः पर्षदति द्विषः ॥
જે તેજસ્વી શુક્ર શોચિષા સાથે, વृषા સમ બળવાન બની, રક્ષાંસિ (અવરુદ્ધિ-શક્તિઓ)ને ક્ષીણ કરે છે—એ અમને દ્વેષીઓથી પાર ઉતારે.
Mantra 4
यो विश्वाभि विपश्यति भुवना सं च पश्यति । स नः पर्षदति द्विषः ॥
જે સર્વ તરફથી સર્વને વિપશ્યતિ—સુસ્પષ્ટ રીતે નિહાળે છે, અને ભુવનાઓને એકત્રિત એકતામાં પણ જુએ છે—એ અમને દ્વેષીઓથી પાર ઉતારે.
Mantra 5
यो अस्य पारे रजसः शुक्रो अग्निरजायत । स नः पर्षदति द्विषः ॥
યો આ રજસના પારના તટે—મધ્યલોકથી પર—પ્રકાશમાન અગ્નિ જન્મ્યો છે, તે અમને દ્વેષી શત્રુબળોને પાર કરાવી દે.
It asks Agni, the bright sacrificial fire, to carry the worshipper beyond hostile forces—seen as enemies, dangers, and also inner resistance to truth and right speech.
It is a refrain-like petition meaning “may he carry us beyond the hostile.” Repetition strengthens the protective intention and keeps the rite focused on crossing obstacles.
It can be recited during a simple lamp/fire offering or before an important task, praying for protection, removal of negativity, and the purification of speech and intention.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.