
Sukta 10.156
Agni
આ સંક્ષિપ્ત અગ્નિ-સૂક્તમાં પ્રેરિત વિચારો અને સ્તુતિ અગ્નિને સ્પર્ધામાં ઝડપી ઘોડા જેવી ગતિથી આગળ ધપાવે, જેથી ઉપાસકને વારંવાર સમૃદ્ધિ (ધનં-ધનં) પ્રાપ્ત થાય—એવી પ્રેરણા આપવામાં આવે છે. તેમાં અગ્નિને વિનંતી છે કે તે વિશાળ, દૃઢ સંપત્તિ—પ્રકાશ, પશુધન અને ઝડપી શક્તિઓ—લાવી આપે; આંતરિક પણી (સંગ્રહખોર, અવરોધક વૃત્તિ)ને પછાડી દે; અને લોકો માટે ધ્વજ-પ્રકાશ સમાન એવા આ સ્તોત્ર પ્રત્યે જાગૃત થાય.
Mantra 1
अग्निं हिन्वन्तु नो धियः सप्तिमाशुमिवाजिषु । तेन जेष्म धनंधनम् ॥
અમારી પ્રેરિત ધીઓ અગ્નિને આગળ ધપાવે—યજ્ઞસ્પર્ધાઓમાં ઝડપી અશ્વ સમા; તે બળથી અમે ધન પર ધન જીતીએ—અસ્તિત્વ અને શક્તિની બહુવિધ સમૃદ્ધિઓ.
Mantra 2
यया गा आकरामहे सेनयाग्ने तवोत्या । तां नो हिन्व मघत्तये ॥
હે અગ્નિ, તારી સહાયથી અને સેનારૂપે જે બળ વડે અમે પ્રકાશ-કિરણો (ગા) જીતીએ—એ જ શક્તિને અમામાં મહત્ત્વ અને સમૃદ્ધિ માટે પ્રેરિત કર.
Mantra 3
आग्ने स्थूरं रयिं भर पृथुं गोमन्तमश्विनम् । अङ्धि खं वर्तया पणिम् ॥
હે અગ્નિ, દૃઢ અને વિશાળ રયિ (સમૃદ્ધિ) લાવ—ગોમંત, અશ્વિન (ઝડપી શક્તિઓથી યુક્ત). સંકુચિત અવરોધને પ્રહાર કર; અંદરના પાણિ—સંગ્રહક અને અટકાવનાર—ને ફેરવી દૂર કર.
Mantra 4
अग्ने नक्षत्रमजरमा सूर्यं रोहयो दिवि । दधज्ज्योतिर्जनेभ्यः ॥
હે અગ્નિ, તું અજર નક્ષત્રને ઉદિત કરાવે છે—દિવ્ય આકાશમાં સૂર્યને; અને જનોએ (આત્માઓને) માટે અંદર જ્યોતિ સ્થાપે છે.
Mantra 5
अग्ने केतुर्विशामसि प्रेष्ठः श्रेष्ठ उपस्थसत् । बोधा स्तोत्रे वयो दधत् ॥
હે અગ્નિ, તું પ્રજાઓનો કેતુ—ધ્વજ-પ્રકાશ—છે; સર્વથી પ્રિય અને શ્રેષ્ઠ, નજીક ઉપસ્થિત બેઠેલો. અમારા સ્તોત્ર પ્રત્યે જાગૃત થા; અમામાં આયુષ્ય અને બળની પૂર્ણતા સ્થાપિત કર.
It asks Agni to be powerfully kindled by inspired thought, to grant repeated abundance (wealth and strength), and to help the worshipper win in life’s ‘contests’ or efforts.
In Vedic imagery the Paṇi is a hoarder who withholds; here it also points to an inner tendency to clutch, block, or deny—an obstruction Agni is asked to strike down and turn away.
Because Agni is the visible sign and guiding light of the community—both the ritual fire that gathers people and the symbolic inner clarity that leads and protects.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.