
Sukta 10.150
Agni (Jātavedas / Havya-vāhana)
આ ટૂંકું સૂક્ત હવ્યવાહન જાતવેદસ અગ્નિને આવાહન કરે છે—તે આદિત્યો, રુદ્રો અને વસુઓ જેવા મુખ્ય દેવગણ સાથે આવી મૃળીક (આરોગ્યદાયક કૃપા) લઈને આવે. દેવોને બોલાવનાર અને ઉપાસકો માટે રક્ષાત્મક, મંગલમય સાન્નિધ્ય સ્થાપનાર, સદૈવ નવેસરથી પ્રજ્વલિત થતો અગ્નિ અહીં સ્તુત થયો છે. અંતિમ મંત્ર પ્રસિદ્ધ ઋષિઓ અને રાજાઓને અગ્નિએ ભૂતકાળમાં આપેલી સહાયનું સ્મરણ કરાવે છે અને એ પૂર્વપ્રસિદ્ધ દૃષ્ટાંતના આધાર પર વર્તમાનમાં પણ સહાયની વિનંતી કરે છે.
Mantra 1
समिद्धश्चित्समिध्यसे देवेभ्यो हव्यवाहन । आदित्यै रुद्रैर्वसुभिर्न आ गहि मृळीकाय न आ गहि ॥
હે હવ્યવાહન અગ્નિ! પ્રજ્વલિત હોવા છતાં તું દેવો માટે ફરી ફરી પ્રજ્વલિત થાય છે. આદિત્યો સાથે, રુદ્રો સાથે, વસુઓ સાથે અમારી પાસે આવ; અમારી શાંતિ અને આરોગ્ય માટે અમારી પાસે આવ.
Mantra 2
इमं यज्ञमिदं वचो जुजुषाण उपागहि । मर्तासस्त्वा समिधान हवामहे मृळीकाय हवामहे ॥
આ યજ્ઞને, આ વચનને સ્વીકારતા, નજીક આવો. હે સમિધાન (પ્રજ્વલિત) અગ્નિ, અમે મર્ત્યો તને આહ્વાન કરીએ છીએ; કલ્યાણકારી મૃળીકા (ઉપશમ-કૃપા) માટે પણ તને આહ્વાન કરીએ છીએ.
Mantra 3
त्वामु जातवेदसं विश्ववारं गृणे धिया । अग्ने देवाँ आ वह नः प्रियव्रतान्मृळीकाय प्रियव्रतान् ॥
હે જાતવેદસ, સર્વ-વાંછનીય સમૃદ્ધિથી યુક્ત, હું તને ધી (અંતર્દૃષ્ટિ) વડે સ્તવું છું. હે અગ્નિ, દેવોને અમારી પાસે લાવી દે—પ્રિયવ્રત (પ્રિય નિયમ/વ્રત)માં સ્થિર એવા દેવોને; મૃળીકા (સાંત્વના-કૃપા) માટે પ્રિયવ્રત એવા દેવોને લાવી દે.
Mantra 4
अग्निर्देवो देवानामभवत्पुरोहितोऽग्निं मनुष्या ऋषयः समीधिरे । अग्निं महो धनसातावहं हुवे मृळीकं धनसातये ॥
અગ્નિ દેવ, દેવોમાં પુરોહિત (અગ્રસ્થ યાજક) બન્યો; મનુષ્ય ઋષિઓએ અગ્નિને પ્રજ્વલિત કર્યો. તે મહાન અગ્નિને હું ધનસાતિ (ધન-વિજય) માટે આહ્વાન કરું છું—મૃળીક (ઉપશમ-કૃપા) સ્વરૂપ અગ્નિને—ધનસાતિ માટે.
Mantra 5
अग्निरत्रिं भरद्वाजं गविष्ठिरं प्रावन्नः कण्वं त्रसदस्युमाहवे । अग्निं वसिष्ठो हवते पुरोहितो मृळीकाय पुरोहितः ॥
અગ્નિએ અત્રિ, ભરદ્વાજ અને ગવિષ્ઠિરનું રક્ષણ કર્યું; યુદ્ધના આહ્વાનમાં તેણે કણ્વ અને ત્રસદસ્યુનું પણ રક્ષણ કર્યું. વસિષ્ઠ અમારાં મૃળીક (ચિકિત્સક કૃપા) માટે પુરોહિત—અગ્રસ્થિત યાજક—અગ્નિને આહ્વાને છે; પુરોહિતને જ આહ્વાને છે.
It calls Agni to the sacrifice as the carrier of offerings and asks him to bring the divine hosts (Ādityas, Rudras, Vasus) for protection, solace, and healing grace (mṛḻīka).
They represent major groupings of devas. Inviting them together through Agni expresses a wish for complete divine support—order and guardianship (Ādityas), healing and vital force (Rudras), and sustaining powers (Vasus).
Mṛḻīka refers to soothing mercy—comfort, healing, and gentle protection. The hymn repeatedly asks Agni to come specifically for this restorative grace.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.