
Sukta 10.141
Indra-Vāyu and Bṛhaspati
આ ટૂંકું સૂક્ત સામૂહિક આવાહન છે. તેમાં અગ્નિ, સોમ, આદિત્યો, વિષ્ણુ, સૂર્ય અને ખાસ કરીને ઇન્દ્ર–વાયુ તથા બૃહસ્પતિ જેવી મુખ્ય વૈદિક શક્તિઓને ઉપાસકો તરફ કૃપાભાવે વળી સહાય કરવા વિનંતી કરવામાં આવે છે. તેનો વ્યવહારિક હેતુ સમૃદ્ધિ અને રક્ષણ છે; અને સામાજિક હેતુ સુમેળ—સભામાં સૌ એકત્ર થાય ત્યારે બધા ‘એક જ શુભ મનવાળા’ બને, એવી પ્રાર્થના છે.
Mantra 1
अग्ने अच्छा वदेह नः प्रत्यङ्नः सुमना भव । प्र नो यच्छ विशस्पते धनदा असि नस्त्वम् ॥
હે અગ્નિ, અહીં અમારી તરફ વાણી બોલ; અમારી તરફ વળી આવ અને મનમાં સુમનસ, કૃપાળુ બન. હે વિશસ્પતિ (પ્રજાઓના સ્વામી), અમને આગળ ધન આપ; તું જ અમારો ધનદાતા છે.
Mantra 2
प्र नो यच्छत्वर्यमा प्र भगः प्र बृहस्पतिः । प्र देवाः प्रोत सूनृता रायो देवी ददातु नः ॥
અર્યમા અમને યોગ્ય માર્ગદર્શન આગળ ધપાવે; ભગ અમારો ભાગ્ય-આનંદ આગળ લાવે; બૃહસ્પતિ વિશાળ પ્રેરિત વાણી આગળ પ્રગટાવે. દેવો અમારા ભાવને આગળ વધારે; અને દેવી સૂનૃતા—સત્ય અને તેજસ્વી વાણી—અમને રાયસ્, આંતરિક સમૃદ્ધિની પૂર્ણતા આપે.
Mantra 3
सोमं राजानमवसेऽग्निं गीर्भिर्हवामहे । आदित्यान्विष्णुं सूर्यं ब्रह्माणं च बृहस्पतिम् ॥
અમારી સહાય માટે અમે સોમ રાજાને અને અગ્નિને પ્રકાશિત ગીરો (સ્તુતિ-વાણી) વડે હવામહે. અમે આદિત્યોને, વિષ્ણુને, સૂર્યને, બ્રહ્માણને અને બૃહસ્પતિને પણ આહ્વાન કરીએ છીએ—જે શક્તિઓ વિસ્તારે, ધારણ કરે અને અંદરના ઋત-ચેતનને પ્રકાશિત કરે.
Mantra 4
इन्द्रवायू बृहस्पतिं सुहवेह हवामहे । यथा नः सर्व इज्जनः संगत्यां सुमना असत् ॥
ઇન્દ્ર-વાયુ તથા બૃહસ્પતિને—સહેલાઈથી આહ્વાન કરી શકાય એવા—અહીં અમે આવાહન કરીએ છીએ; જેથી અમારી સંગતિમાં અમારા સર્વ લોકો એક જ શુભ મનવાળા અને સંમતિપૂર્ણ ઇચ્છાવાળા બને.
Mantra 5
अर्यमणं बृहस्पतिमिन्द्रं दानाय चोदय । वातं विष्णुं सरस्वतीं सवितारं च वाजिनम् ॥
અર્યમણ, બૃહસ્પતિ અને ઇન્દ્રને દાન માટે પ્રેર; વાત, વિષ્ણુ, સરસ્વતી અને વાજિન સવિતાને પણ પ્રેર—જેથી ઋત, વાણી, બળ, પ્રાણ, વ્યાપકતા, પ્રેરિત સરિતા અને તેજસ્વી પ્રેરણા અમારા બનવામાં પોતાના દાન વરસાવે.
Mantra 6
त्वं नो अग्ने अग्निभिर्ब्रह्म यज्ञं च वर्धय । त्वं नो देवतातये रायो दानाय चोदय ॥
હે અગ્નિ, તું તારી અગ્નિઓ/જ્વાલાઓ દ્વારા અમારા માટે બ્રહ્મ (પ્રેરિત દર્શન-વાણી) અને યજ્ઞ (અંતર અર્પણ) વધાર. અને તું અમને દેવતાતિ તરફ, તથા રાયસ્—સમૃદ્ધિની પૂર્ણતા—ના દાન તરફ પ્રેર.
It asks the gods to support the rite and the community—granting prosperity and, most importantly, harmony so that everyone in the gathering thinks and acts together with goodwill.
Indra–Vāyu represent effective power and swift help, while Bṛhaspati represents inspired speech and wise counsel. Together they support both success in action and unity through right understanding.
Yes. Its language suits any auspicious beginning—household fire worship, meetings, or community ceremonies—whenever protection, clear counsel, and unanimity are desired.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.