Sukta 14

Mantra 1

परेयिवांसं प्रवतो महीरनु बहुभ्यः पन्थामनुपस्पशानम् । वैवस्वतं संगमनं जनानां यमं राजानं हविषा दुवस्य ॥

હવિષા વડે રાજા યમનું સેવન કરો—વિવસ્વતનો પુત્ર; જે મહાન ઢાળવાળા માર્ગો પરથી પહેલો જ આગળ ગયો છે, જેણે અનેક માટે પંથ ઓળખી બતાવ્યો છે—જ્યાં પરે માનવોનું સંગમસ્થાન છે.

Mantra 2

यमो नो गातुं प्रथमो विवेद नैषा गव्यूतिरपभर्तवा उ । यत्रा नः पूर्वे पितरः परेयुरेना जज्ञानाः पथ्या अनु स्वाः ॥

યમે અમારે માટે પ્રથમ ગતિ-માર્ગ શોધ્યો; કિરણોની આ ગવ્યૂતિ છીનવી લેવાની નથી. જ્યાં અમારા પૂર્વ પિતૃઓ પરે ગયા, તે સ્વયં-જાત પથો પર અમે પણ, તેમને જાણી, અનુસરીએ છીએ.

Mantra 3

मातली कव्यैर्यमो अङ्गिरोभिर्बृहस्पतिॠक्वभिर्वावृधानः । याँश्च देवा वावृधुर्ये च देवान्त्स्वाहान्ये स्वधयान्ये मदन्ति ॥

માતલી કવ્યો સાથે; યમ અંગિરસો સાથે; અને બૃહસ્પતિ ઋક્-ગાયક ઋષિઓ સાથે—વર્ધમાન બળવંત બન્યો છે. અને જેમને દેવોએ વધાર્યા છે, અને જે દેવોને આનંદ આપે છે—કેટલાક સ્વાહા દ્વારા, કેટલાક સ્વધા દ્વારા—તેઓ પોતાના ધર્મના આનંદમાં પ્રવેશે છે.

Mantra 4

इमं यम प्रस्तरमा हि सीदाङ्गिरोभिः पितृभिः संविदानः । आ त्वा मन्त्राः कविशस्ता वहन्त्वेना राजन्हविषा मादयस्व ॥

હે યમ, આ વિસ્તરેલા આસન પર આવી બેસ; અંગિરસો અને પિતૃઓ સાથે ચેતન સંવાદમાં રહેજે. કવિઓ દ્વારા સ્તુત મંત્રો તને અહીં વહન કરે; હે રાજન, આ હવિષથી આનંદિત થા.

Mantra 5

अङ्गिरोभिरा गहि यज्ञियेभिर्यम वैरूपैरिह मादयस्व । विवस्वन्तं हुवे यः पिता तेऽस्मिन्यज्ञे बर्हिष्या निषद्य ॥

હે યમ, યજ્ઞયોગ્ય અંગિરસો સાથે, બહુરૂપ શક્તિઓ સાથે અહીં આવ; અહીં આનંદિત થા. હું વિવસ્વાનને બોલાવું છું—જે તારો પિતા છે; આ યજ્ઞમાં બર્હિષ પર બેસી જા.

Mantra 6

अङ्गिरसो नः पितरो नवग्वा अथर्वाणो भृगवः सोम्यासः । तेषां वयं सुमतौ यज्ञियानामपि भद्रे सौमनसे स्याम ॥

અમારા પિતૃઓ અઙ્ગિરસો, નવગ્વા, અથર્વાણો અને ભૃગુઓ છે—સોમમાં આનંદ પામનારા. યજ્ઞયોગ્ય એવા તેમના સુમતિમાં અમે પણ રહીએ; શુભ સૌમનસ્ય—ઉત્તમ મનોભાવની સમરસતામાં—અમે પણ પ્રવેશીએ.

Mantra 7

प्रेहि प्रेहि पथिभिः पूर्व्येभिर्यत्रा नः पूर्वे पितरः परेयुः । उभा राजाना स्वधया मदन्ता यमं पश्यासि वरुणं च देवम् ॥

આગળ જા, આગળ જા—પૂર્વજોના પ્રાચીન માર્ગોથી—જ્યાં અમારા પૂર્વ પિતૃઓ ગયા છે. ત્યાં સ્વધામાં મદમત્ત એવા બે રાજાઓને તું જોશે; યમને અને દેવ વરુણને પણ તું દર્શન કરશે.

Mantra 8

सं गच्छस्व पितृभिः सं यमेनेष्टापूर्तेन परमे व्योमन् । हित्वायावद्यं पुनरस्तमेहि सं गच्छस्व तन्वा सुवर्चाः ॥

પિતૃઓ સાથે સંયુક્ત થા, યમ સાથે સંયુક્ત થા—ઇષ્ટાપૂર્ત (ઇષ્ટ અને પૂર્ત) દ્વારા—પરમ વ્યોમમાં. દોષને ત્યજીને ફરી પોતાના નિવાસે આવ; તેજસ્વી કાયાથી સંયુક્ત થા.

Mantra 9

अपेत वीत वि च सर्पतातोऽस्मा एतं पितरो लोकमक्रन् । अहोभिरद्भिरक्तुभिर्व्यक्तं यमो ददात्यवसानमस्मै ॥

અપેતા, વિતા; અહીંથી દૂર થાઓ, અને સરકી જાઓ. આ મનુષ્ય માટે પિતૃઓએ આ લોક રચ્યો છે—દિવસો, જળો અને રાત્રિઓ દ્વારા સ્પષ્ટ રીતે ગોઠવાયેલો. યમ તેને નિવાસસ્થાન આપે છે, સ્થિર આધાર આપે છે.

Mantra 10

अति द्रव सारमेयौ श्वानौ चतुरक्षौ शबलौ साधुना पथा । अथा पितॄन्त्सुविदत्राँ उपेहि यमेन ये सधमादं मदन्ति ॥

સારમેયના બે શ્વાનોને—ચાર આંખવાળા, ચિતરાં—સારા માર્ગે ઝડપથી વટાવી જા. પછી પિતૃઓ પાસે નજીક જા—સુવિદત્રા, સારો માર્ગ શોધી આપનારા—જે યમ સાથે સહ-આનંદના સમાગમે હર્ષિત થાય છે.

Mantra 11

यौ ते श्वानौ यम रक्षितारौ चतुरक्षौ पथिरक्षी नृचक्षसौ । ताभ्यामेनं परि देहि राजन्त्स्वस्ति चास्मा अनमीवं च धेहि ॥

હે યમ, તારા જે બે શ્વાનો રક્ષક છે—ચાર આંખવાળા, માર્ગના રક્ષક, મનુષ્યોના નિરીક્ષક—તેમના દ્વારા, હે રાજન, આ મનુષ્યને ચારે તરફથી આવરી દે. તેને સ્વસ્તિ સ્થાપિત કર, અને તેમાં આંતરિક વ્યાધિનો અભાવ પણ સ્થાપિત કર.

Mantra 12

उरूणसावसुतृपा उदुम्बलौ यमस्य दूतौ चरतो जनाँ अनु । तावस्मभ्यं दृशये सूर्याय पुनर्दातामसुमद्येह भद्रम् ॥

ઉરુનાસા, વસુતૃપા, ઉદુમ્બલા—યમના બે દૂત—મનુષ્યોના પગલે પગલે ફરતા ચાલે છે. એ બે અમને ફરીથી આપે—સૂર્યને જોવા માટે—અહીં આજ શુભ અને અખંડ એવો પ્રાણશ્વાસ.

Mantra 13

यमाय सोमं सुनुत यमाय जुहुता हविः । यमं ह यज्ञो गच्छत्यग्निदूतो अरंकृतः ॥

યમ માટે સોમ પિડો; યમ માટે હવિ અર્પણ કરો. કારણ કે યજ્ઞ તો યમ સુધી જાય છે—અગ્નિ દૂત બની—યોગ્ય રીતે તૈયાર અને અસરકારક કરાયેલો.

Mantra 14

यमाय घृतवद्धविर्जुहोत प्र च तिष्ठत । स नो देवेष्वा यमद्दीर्घमायुः प्र जीवसे ॥

યમ માટે ઘૃતવત હવિ અર્પણ કરો; અને આગળ વધવાના પ્રવાહમાં સ્થિર ઊભા રહો. તે અમને દેવોમાં યમ પાસે દીર્ઘ આયુષ્ય વિસ્તારે—જેથી અમે આગળ જીવીએ.

Mantra 15

यमाय मधुमत्तमं राज्ञे हव्यं जुहोतन । इदं नम ऋषिभ्यः पूर्वजेभ्यः पूर्वेभ्यः पथिकृद्भ्यः ॥

યમ રાજાને અતિ મધુરતમ હવ્ય અર્પણ કરો. આ અમારું નમસ્કાર ઋષિઓને—પૂર્વજોને, પ્રાચીનોને, માર્ગ રચનારાઓને.

Mantra 16

त्रिकद्रुकेभिः पतति षळुर्वीरेकमिद्बृहत् । त्रिष्टुब्गायत्री छन्दांसि सर्वा ता यम आहिता ॥

ત્રિ-કડ્રુકોથી તે ઉડે છે; છ વિશાળ વિસ્તારો—તથાપિ એક જ મહાવિસ્તાર. ત્રિષ્ટુભ, ગાયત્રી—બધાં છંદો: એ સર્વ યમમાં સ્થાપિત અને નિહિત છે.