Sukta 115

Mantra 1

चित्र इच्छिशोस्तरुणस्य वक्षथो न यो मातरावप्येति धातवे । अनूधा यदि जीजनदधा च नु ववक्ष सद्यो महि दूत्यं चरन् ॥

યુવાન શિશુનો વિકાસ અતિ ચિત્ર (અદ્ભુત) છે—જે સ્થાપન માટે બે માતાઓને પણ વટાવી જાય છે. જ્યારે તે માર્ગોમાં પ્રજ્વલિત થાય છે, ત્યારે તરત જ મહાન દૂત્ય વહન કરે છે—દૂત બનીને ગતિમાન રહે છે.

Mantra 2

अग्निर्ह नाम धायि दन्नपस्तमः सं यो वना युवते भस्मना दता । अभिप्रमुरा जुह्वा स्वध्वर इनो न प्रोथमानो यवसे वृषा ॥

અગ્નિ તો નામે સ્થાપિત છે—દાતા, કર્મોમાં સર્વાધિક શક્તિશાળી; જે વનોને એકત્ર કરે છે અને તેમને ભસ્મમાં ભેળવી ભક્ષણ કરે છે. સુયજ્ઞમાં જુહૂ (હવિષ-ચમચી) વડે તે આગળ ધપે છે; વિસ્તરતી પ્રબળ શક્તિ સમાન, પોષણ માટેનો વૃષભ સમાન.

Mantra 3

तं वो विं न द्रुषदं देवमन्धस इन्दुं प्रोथन्तं प्रवपन्तमर्णवम् । आसा वह्निं न शोचिषा विरप्शिनं महिव्रतं न सरजन्तमध्वनः ॥

તમારા માટે અમે તેને શોધીએ છીએ—દૃઢ આસનવાળો દેવ; સોમ-રસ (ઇન્દુ) જે ફૂલીને ઊછળે છે, સમુદ્ર સમાન તરંગિત. જ્વાલા સાથે વહન કરનાર વહ્નિ સમાન, દૂર સુધી વ્યાપતી શક્તિ ધરાવનાર; મહાવ્રતવાળા સમાન માર્ગ પર દબાણ કરતાં, તે વેગે આગળ ધાવે છે.

Mantra 4

वि यस्य ते ज्रयसानस्याजर धक्षोर्न वाताः परि सन्त्यच्युताः । आ रण्वासो युयुधयो न सत्वनं त्रितं नशन्त प्र शिषन्त इष्टये ॥

જ્યારે તારો અજર તેજ વેગે પ્રેરાય છે, ત્યારે પવન સમાન તેની આસપાસ અચળ રીતે ફરતા રહે છે. આનંદમય શક્તિઓ યોધ્ધાઓ સમાન દુર્ગ (સત્વન) સુધી પહોંચે છે; ત્રિત સમાન તેઓ આગળ ધપે છે, અને ઇષ્ટિ (ઇચ્છિત અર્પણ)ની સિદ્ધિ માટે પોતાને શિસ્તબદ્ધ કરે છે.

Mantra 5

स इदग्निः कण्वतमः कण्वसखार्यः परस्यान्तरस्य तरुषः । अग्निः पातु गृणतो अग्निः सूरीनग्निर्ददातु तेषामवो नः ॥

આ જ અગ્નિ છે—કણ્વોમાં સર્વોત્તમ, કણ્વોનો સખા, આર્ય (ઉદાર) પુરુષ; પરના અને અંતરના (બાહ્ય-આંતરિક) અવરોધોને જીતનાર. અગ્નિ ગાન કરનારનું રક્ષણ કરે; અગ્નિ સૂરીઓ (દ્રષ્ટા-નેતાઓ)નું રક્ષણ કરે; અગ્નિ અમને તેમની કૃપા/આશ્રય (અવઃ) અર્પે.

Mantra 6

वाजिन्तमाय सह्यसे सुपित्र्य तृषु च्यवानो अनु जातवेदसे । अनुद्रे चिद्यो धृषता वरं सते महिन्तमाय धन्वनेदविष्यते ॥

સર્વાધિક બળવાન, વિજયી શક્તિ માટે—હે સુપિત્ર્ય અગ્નિ (શુભ અને તેજસ્વી વંશવાળો)—તૃષાઓ (અંતરના તાપ/તરસ)માં ગતિ કરતો તે જાતવેદસને અનુસરે છે. નિર્જલ સ્થિતિમાં પણ, જે ધૃષતા (ધૈર્યથી) શ્રેષ્ઠ વર પસંદ કરે છે, તે મહાનતમને—આત્મ-પ્રયત્નના ક્ષેત્ર (ધન્વન)માં—પ્રાપ્ત થવા આવે છે.

Mantra 7

एवाग्निर्मर्तैः सह सूरिभिर्वसुः ष्टवे सहसः सूनरो नृभिः । मित्रासो न ये सुधिता ऋतायवो द्यावो न द्युम्नैरभि सन्ति मानुषान् ॥

એ રીતે અગ્નિ—વસુ (પ્રકાશમય શુભ)—મર્ત્યો દ્વારા, સૂરીઓ (પ્રકાશિત નેતાઓ) સાથે મળીને, સ્તવાય; મનુષ્યોમાં સહસનો પુત્ર સમ બળવાન. મિત્રો જેમ—સુધિત (સુસ્થાપિત બુદ્ધિ) અને ઋતના યાત્રી—તેમ, દ્યુમ્નોથી ભરેલા દ્યાવા (આકાશો) જેમ, તેઓ માનવને ચારે તરફથી આવરીને ઉપર ઊભા રહે છે.

Mantra 8

ऊर्जो नपात्सहसावन्निति त्वोपस्तुतस्य वन्दते वृषा वाक् । त्वां स्तोषाम त्वया सुवीरा द्राघीय आयुः प्रतरं दधानाः ॥

હે ઊર્જાના નપાત્, હે સહસાવાન્ (પરાક્રમી)! એમ કહી, યોગ્ય રીતે સ્તુત થયેલા તને વિજયી વાણી વંદે છે—વૃષા સમી. અમે તારો સ્તોત્ર કરીશું; તારા દ્વારા અમે સુવીર (વીરપુત્રો/વીરશક્તિ)થી સમૃદ્ધ બનીએ, દીર્ઘ આયુષ્ય ધારણ કરતાં અને વધુ પ્રતરસર (આગળ વધતી) ગતિ સ્થાપિત કરતાં.

Mantra 9

इति त्वाग्ने वृष्टिहव्यस्य पुत्रा उपस्तुतास ऋषयोऽवोचन् । ताँश्च पाहि गृणतश्च सूरीन्वषड्वषळित्यूर्ध्वासो अनक्षन्नमो नम इत्यूर्ध्वासो अनक्षन् ॥

હે અગ્નિ, એમ કહી વૃષ્ટિહવ્યના પુત્રો—યોગ્ય રીતે સ્તુત કરનાર ઋષિઓ—તને બોલ્યા. તેમને રક્ષા કર, અને ગાન કરનાર સૂરીઓ (પ્રકાશિત નેતાઓ)ને પણ રક્ષા કર. ‘વષટ્, વષટ્’ કહી તેઓ ઊર્ધ્વે ઉઠ્યા; ‘નમો, નમઃ’ કહી તેઓ ફરી ઊર્ધ્વે ઉઠ્યા—ચેતનાને શિખરો તરફ ઉઠાવતા.