
Sukta 1.47
Kaṇva
Aśvinau
Jagati (probable for RV 1.47.1 due to longer line; requires metrical verification)
કણ્વનું આ સ્તોત્ર અશ્વિનૌને આમંત્રિત કરે છે કે તેઓ પોતાના તેજસ્વી રથમાં ઝડપથી આવી, તેમના માટે પિરસાયેલો અતિમધુર સોમ પાન કરે, ‘ઋતને વધારતા’ અને કલ્યાણ/સ્વસ્થતા પુનઃસ્થાપિત કરતા. વારંવાર આ દ્વિચિકિત્સક દેવોને વિનંતી થાય છે કે તેઓ ઉદાર યજમાનને પૃથ્વીના ગહન તળમાંથી અને સ્વર્ગના વિશાળ વિસ્તારોમાંથી—દરેક લોકમાંથી—રત્ન (મણિ/શક્તિઓ) અને રયિ (સમૃદ્ધિ, પરિપૂર્ણતા) અર્પે. સૂક્ત અંતે કણ્વના યજ્ઞસત્રો સાથે અશ્વિનોની દીર્ઘકાલીન આત્મીયતા પુનઃપુષ્ટ કરે છે, જેથી આ આમંત્રણ વ્યક્તિગત પણ બને છે અને પરંપરાગત પણ.
Mantra 1
अयं वां मधुमत्तमः सुतः सोम ऋतावृधा । तमश्विना पिबतं तिरोअह्न्यं धत्तं रत्नानि दाशुषे ॥
ઋતને વધારનાર હે (અશ્વિનો), આ તમારાં માટે સર્વાધિક મધુમય સોમ છે—સુત, દબાવી કાઢેલો. હે અશ્વિનો, દિવસને પાર જતો (તિરોઅહ્ન્ય) એ સોમ પીવો; અને દાન આપનાર (દાશુષે) માં રત્નો—સિદ્ધિ-શક્તિઓ—સ્થાપિત કરો।
Mantra 2
त्रिवन्धुरेण त्रिवृता सुपेशसा रथेना यातमश्विना । कण्वासो वां ब्रह्म कृण्वन्त्यध्वरे तेषां सु शृणुतं हवम् ॥
ત્રણ બેઠકોવાળો, ત્રિવૃત (ત્રિગુણ વળાંક/પરિભ્રમણ) અને સુશોભિત ઘડતરવાળો રથ લઈને, હે અશ્વિનો, આવો. કણ્વો યજ્ઞમાં બ્રહ્મ (સ્તુતિ-મંત્ર) રચે છે; તેમની હવ (આહ્વાન) ને તમે સુપેરે સાંભળો।
Mantra 3
अश्विना मधुमत्तमं पातं सोममृतावृधा । अथाद्य दस्रा वसु बिभ्रता रथे दाश्वांसमुप गच्छतम् ॥
હે અશ્વિનો, ઋતને વધારનારાઓ, સર્વથી મધુરતમ મધુભર્યો સોમ પીઓ. અને હવે, હે દસ્રા (અદ્ભુત કર્મ કરનારાઓ), રથમાં શુભ ધન-વસુ ધારણ કરીને, દાન આપનાર યજમાન પાસે નજીક આવો.
Mantra 4
त्रिषधस्थे बर्हिषि विश्ववेदसा मध्वा यज्ञं मिमिक्षतम् । कण्वासो वां सुतसोमा अभिद्यवो युवां हवन्ते अश्विना ॥
ત્રિ-આસનવાળી બર્હિષ (પવિત્ર ઘાસ) પર, હે વિશ્વવેદસા (સર્વજ્ઞો), મધુથી યજ્ઞને મિશ્રિત કરો. કણ્વો, સોમ દબાવીને અને ઊર્ધ્વ અભિલાષા ધરાવતા, હે અશ્વિનો, કર્મમાં આવવા માટે તમને બંનેને હવન કરે છે.
Mantra 5
याभिः कण्वमभिष्टिभिः प्रावतं युवमश्विना । ताभिः ष्वस्माँ अवतं शुभस्पती पातं सोममृतावृधा ॥
જેનાથી—હે અશ્વિનો—તમે કણ્વને સહાયરૂપ શક્તિઓથી આગળ ધપાવી સુરક્ષામાં પહોંચાડ્યો, એ જ શક્તિઓથી અમને પણ રક્ષો, હે શુભસ્પતી (પ્રકાશમય સુખના સ્વામી); અને ઋતને વધારનારાઓ, સોમ પીઓ.
Mantra 6
सुदासे दस्रा वसु बिभ्रता रथे पृक्षो वहतमश्विना । रयिं समुद्रादुत वा दिवस्पर्यस्मे धत्तं पुरुस्पृहम् ॥
હે દસ્રા અશ્વિનો, સુદાસ માટે ધન ધારણ કરીને રથ પર, બળવાન અશ્વો સાથે અહીં આવો. સમુદ્રની ઊંડાઈમાંથી હોય કે વિશાળ દ્યૌમાંથી—અમારા માટે તે ‘રયિ’ સ્થાપિત કરો: બહુ-ઇચ્છનીય, પુરુષ્પૃહ, આત્મા જેને લાલચે એવી સમૃદ્ધિ.
Mantra 7
यन्नासत्या परावति यद्वा स्थो अधि तुर्वशे । अतो रथेन सुवृता न आ गतं साकं सूर्यस्य रश्मिभिः ॥
હે નાસત્યાઓ, તમે જો દૂર પરાવતમાં હો, અથવા તુર્વશ ઉપર સ્થિત હો, તો ત્યાંથી તમારા સુવૃત (સુગતિશીલ) રથમાં અમારી પાસે આવો—સૂર્યના રશ્મિઓ સાથે એકસાથે.
Mantra 8
अर्वाञ्चा वां सप्तयोऽध्वरश्रियो वहन्तु सवनेदुप । इषं पृञ्चन्ता सुकृते सुदानव आ बर्हिः सीदतं नरा ॥
તમારા સાત-યુક્ત (સપ્તય) બળો, અધ્વરશ્રીથી તેજસ્વી, સવન—સોમપાન-પ્રેસિંગ સુધી તમને અહીં વહન કરે. સુકૃત કરનારને, સુદાનવ (ઉદાર દાતા)ને ઇષ્ (પોષક પ્રેરણા) છાંટતા—હે નરા, પવિત્ર બર્હિ પર બેસો.
Mantra 9
तेन नासत्या गतं रथेन सूर्यत्वचा । येन शश्वदूहथुर्दाशुषे वसु मध्वः सोमस्य पीतये ॥
હે નાસત્યાઓ, સૂર્ય-આવરણવાળા તે રથથી આવો; જેના દ્વારા તમે સદૈવ દાનશીલ દાશુષને વસુ અને મધુ—સોમના પાન માટેની મીઠાસ—વહન કરી આપો છો.
Mantra 10
उक्थेभिरर्वागवसे पुरूवसू अर्कैश्च नि ह्वयामहे । शश्वत्कण्वानां सदसि प्रिये हि कं सोमं पपथुरश्विना ॥
ઉક્થો દ્વારા અમે તમને સહાય માટે અહીં બોલાવીએ છીએ, હે પુરુવસુઓ; અને અર્કો—જ્વલંત સ્તુતિગીતો—દ્વારા પણ. કારણ કે કણ્વોના પ્રિય સદસમાં તમે સદૈવ સોમ પાન કર્યો છે, હે અશ્વિનો; તેથી અમારી આંતરિક સભામાં ફરી આવો.
The Aśvinau are the twin Vedic gods who arrive swiftly in a chariot, heal and rescue beings in distress, and bring prosperity. In this sukta they are invited to drink Soma and to grant gifts to the worshipper.
The poet asks the Aśvins to accept the sweet Soma, strengthen ṛta (right order), and place ‘ratna’ (jewels/powers) and ‘rayi’ (prosperity, plenitude) in the giver—abundance coming from every realm.
It emphasizes an ongoing relationship: the Aśvins have ‘always’ drunk Soma in the Kaṇva ritual sessions. This makes the invitation credible and intimate—calling them to return as trusted allies of the lineage.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.