Rig Veda 1.3.5: Mandala 1, Sukta 3, Mantra 5

Sukta 1.3

Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; RV 1.3 likewise in this cycle)

Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables; standard for early Indra-invocations in this section)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रा याहि धियेषितो विप्रजूतः सुतावतः । उप ब्रह्माणि वाघतः ॥

Transliteration

índrā́ yā́hi dhiyéṣitó víprajūtaḥ sutā́vataḥ | úpa bráhmāṇi vā́ghataḥ ||

Translation

હે ઇન્દ્ર, આવો—ધિયાથી પ્રેરિત, વિપ્રની પ્રેરણાથી ઉદ્દીપિત—સોમ દબાવનાર પાસે. વાઘતના બ્રહ્માણિ (મંત્રો) પાસે નજીક આવો, જેથી ઋતનું બળ અમામાં પ્રવેશે અને કાર્ય કરે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन (addressed deity)
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• आ: hither, towards (us)
• आ: क्रियाविशेषण (directional: ‘hither’)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• याहि: come!
• याहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• धियेषितः: impelled by (our) thought/prayer
• धियेषितः: कर्तृविशेषण (Indra qualified as ‘impelled by…’)
• Type: Adjective (past passive participle used adjectivally)
• Root: धि (प्रातिपदिक) + इष् (धातु) → इषित (कृदन्त)

• विप्रजूतः: urged on by the seers/poets
• विप्रजूतः: कर्तृविशेषण
• Type: Adjective (PPP used adjectivally)
• Root: विप्र (प्रातिपदिक) + जू (धातु) → जूत (कृदन्त)

• सुतावतः: of the Soma-pressing (worshipper), of the one with pressed Soma
• सुतावतः: सम्बन्ध (genitive: ‘of/at the one with Soma’)
• Type: Adjective (possessive)
• Root: सुत (प्रातिपदिक; ‘pressed Soma’) + वत् (मतुप्/वतुप्-प्रत्यय)

• उप: near, towards
• उप: क्रियाविशेषण (directional: ‘near/to’)
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/निपात)

• ब्रह्माणि: sacred formulations, hymns
• ब्रह्माणि: कर्म (object of implied motion/approach) / लक्ष्य
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• वाघतः: of the singer/offerer
• वाघतः: सम्बन्ध (genitive: ‘of the singer/offerer’)
• Type: Noun
• Root: वाघत् (प्रातिपदिक; ‘singer/offerer’)