Rig Veda 1.28.8 — Mandala 1, Sukta 28, Mantra 8

Sukta 1.28

Devata: Indra (with Vanaspati dual as instrumental supports)

Samhita Patha (Devanagari)

ता नो अद्य वनस्पती ऋष्वावृष्वेभिः सोतृभिः । इन्द्राय मधुमत्सुतम् ॥

Transliteration

tā́ no adyá vanaspatī ṛ́ṣvā ṛ́ṣvebhíḥ sotṛ́bhiḥ | índrāya mádhu-mat sutám ||

Translation

હે વનસ્પતિ—વનના અધિપતિ એવા બે! આજે બળવાન સોતૃઓ સાથે ઇન્દ્ર માટે મધુમત સોમને પીડો, નિચોડો—જેથી વિજયી મનોબળમાં આનંદની મધુરતા પોષાય.

Word by Word

• ता: those (f.)
• ता: Karma (ग्रह्य-वस्तु/उद्देश्य-वस्तु; ‘those [things]’)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → ता (स्त्री. बहु. प्रथमा/द्वितीया)

• नः: for us / of us
• नः: Sampradāna (हित/लाभार्थ; ‘for us’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम) → नः

• अद्य: today / now
• अद्य: Adhikaraṇa (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)

• वनस्पते: O Lord of the wood (Vanaspati)
• वनस्पते: Sambodhana (सम्बोधन; addressed deity/being)
• Type: Noun
• Root: वनस् + पति (प्रातिपदिक: वनस्पति)

• ऋष्वा: lofty, exalted
• ऋष्वा: Karma (ता इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: ऋष्व (विशेषण-प्रातिपदिक)

• वृष्वेभिः: with the strong (ones)
• वृष्वेभिः: Karaṇa (साधन; ‘with/by the strong…’)
• Type: Adjective
• Root: वृष्व (विशेषण-प्रातिपदिक; ‘strong/virile’)

• सोतृभिः: with the Soma-pressers
• सोतृभिः: Karaṇa (सहकारक/साधन; ‘with the Soma-pressers’)
• Type: Noun
• Root: सोतुृ (प्रातिपदिक; ‘presser of Soma’)

• इन्द्राय: for Indra
• इन्द्राय: Sampradāna (सम्प्रदान; ‘for Indra’)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (देवनाम-प्रातिपदिक)

• मधुमत्सुतम्: the honey-sweet pressed (Soma)
• मधुमत्सुतम्: Karma (यत् अर्प्यते/प्रस्तूयते; ‘the honeyed pressed [Soma]’)
• Type: Adjective (compound)
• Root: मधुमत् (विशेषण) + सुत (कृदन्त; √सु ‘to press’ → सुत ‘pressed’)