Rig Veda 1.2.1: Mandala 1, Sukta 2, Mantra 1

Sukta 1.2

Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra

Devata: Vāyu

Chandas: Gāyatrī

Samhita Patha (Devanagari)

वायवा याहि दर्शतेमे सोमा अरंकृताः । तेषां पाहि श्रुधी हवम् ॥

Transliteration

vāyavā́ yā́hi darśatemé somā́ aráṃkṛtāḥ | teṣā́m pāhi śrudhī hávam ||

Translation

હે વાયુ, દર્શનીય—પ્રકાશમય અને મનોહર—અહીં આવો. આ સોમરસો યોગ્ય રીતે તૈયાર અને સુસંસ્કૃત કરાયા છે. તેમનો પાન કરો; અમારું હવન સાંભળો—સત્યના પ્રાણ તરફ ઊઠતી આંતરિક પુકારને ગ્રહણ કરો.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वायवा: O Vāyus / O Vāyu (invoked as a pair)
• वायवा: सम्बोधन (आह्वान)
• Type: Noun (proper/देवता-नाम)
• Root: वायु (प्रातिपदिक)

• या॑हि: come
• या॑हि: क्रिया (आह्वान-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• दर्शते: O lovely/visible one
• दर्शते: सम्बोधन-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: दर्शत (प्रातिपदिक; √दृश् ‘to see’ से ‘दर्शनीय/सुन्दर’)

• इमे: these
• इमे: कर्तृ/विषय (अगले पद ‘सोमाः’ का निर्देश)
• Type: Pronoun/Determiner
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सोमाः: Soma-pressings / Soma juices
• सोमाः: कर्तृ/विषय (अरंकृताः इति विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• अरं॑कृताः: well-prepared, duly arranged
• अरं॑कृताः: विशेषण (सोमाः के)
• Type: Participle (verbal adjective)
• Root: √कृ (धातु) + अरम् (उपसर्ग/उपपद; ‘उचितम्/सम्यक्’)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः; ‘उनका/उनमें से’)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पाहि: drink / partake
• पाहि: क्रिया; कर्म = (तेषाम्) सोम-रसः (अध्याहृत)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु ‘to drink/protect’)

• श्रु॒धी: hear
• श्रु॒धी: क्रिया
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)

• हवम्: the invocation/call
• हवम्: कर्म (श्रुधि का)
• Type: Noun
• Root: हव (प्रातिपदिक; √हू ‘to call/invoke’ से)