Rig Veda 1.154.4: Mandala 1, Sukta 154, Mantra 4
Sukta 1.154
Rishi: Dīrghatamas Āucathya
Devata: Viṣṇu
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
यस्य त्री पूर्णा मधुना पदान्यक्षीयमाणा स्वधया मदन्ति । य उ त्रिधातु पृथिवीमुत द्यामेको दाधार भुवनानि विश्वा ॥
Transliteration
yásya trī́ pūrṇā́ mádhunā padā́ny akṣī́yamāṇā svadháyā mádanti | yá u tridhā́tu pṛthivī́m utá dyā́m éko dādhā́ra bhúvanāni víśvā ||
Translation
જેનાં ત્રણ પદ મધુથી પરિપૂર્ણ છે—અક્ષય, સ્વધા દ્વારા આનંદિત. અને જે એકલો જ પૃથ્વી તથા દ્યૌને ત્રિધાતુ આધારરૂપે ધારણ કરી, સર્વ ભૂવનોને સંભાળે છે.
Word by Word
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्रीthree
त्री:
विशेषणम् (कर्तृ/कर्म-सम्बन्धे)
TypeNumeral (Adjective)
Rootत्रि (संख्या)
पूर्णाfilled, full
पूर्णा:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootपूर्ण (विशेषण-प्रातिपदिक)
मधुनाwith sweetness / with honey
मधुना:
करणम्
TypeNoun
Rootमधु (नाम-प्रातिपदिक)
पदानिsteps, footprints, stations
पदानि:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपद (नाम-प्रातिपदिक)
अक्षीयमाणाःnot diminishing, unwaning
अक्षीयमाणाः:
विशेषणम्
TypeParticiple (Adjective)
Rootक्षि (धातु; क्षीयते = क्षयम् गच्छति) + शानच् (वर्तमानकाले कर्मणि/आत्मनेपदे कृदन्त)
स्वधयाby (their) own power / by svadhā
स्वधया:
करणम्
TypeNoun
Rootस्वधा (नाम-प्रातिपदिक)
मदन्तिrejoice, are exhilarated
मदन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootमद् (धातु)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उindeed, verily
उ:
—
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
त्रिधातुthreefold-structured
त्रिधातु:
विशेषणम् (कर्मणः)
TypeAdjective (Compound)
Rootत्रि + धातु (समास; धातु = आधार/तत्त्व)
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपृथिवी (नाम-प्रातिपदिक)
उतand
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
द्याम्the heaven, sky
द्याम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्यौ (नाम-प्रातिपदिक)
एकःalone, the one
एकः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootएक (संख्या/विशेषण-प्रातिपदिक)
दाधारhas upheld, supported
दाधार:
क्रिया
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
भुवनानिworlds, beings, realms
भुवनानि:
कर्म
TypeNoun
Rootभुवन (नाम-प्रातिपदिक; भू + यु/अन)
विश्वाall
विश्वा:
विशेषणम् (कर्मणः)
TypeAdjective
Rootविश्व (विशेषण-प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.