Rig Veda 1.151.8: Mandala 1, Sukta 151, Mantra 8

Sukta 1.151

Rishi: Māmateya (traditional)

Devata: Mitra-Varuṇa (dual)

Chandas: Jagatī (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

युवां यज्ञैः प्रथमा गोभिरञ्जत ऋतावाना मनसो न प्रयुक्तिषु । भरन्ति वां मन्मना संयता गिरोऽदृप्यता मनसा रेवदाशाथे ॥

Transliteration

yuvā́ṃ yajñáiḥ prathamā́ góbhir añjata ṛtā́vānā mánaso ná práyuktiṣu | bháranti vāṃ mánmanā saṃyátā gíro ádṛpyatā mánasā revád āśāthe ||

Translation

હે યુગલ દેવો, યજ્ઞોના અર્પણો અને પ્રકાશકિરણો દ્વારા તમે સૌપ્રથમ અભિષિક્ત થાઓ છો—ઋતના ધારક—જેમ મન યોગ્ય જોડાણોમાં (પ્રયુક્તિષુ) સ્થિર રહે છે તેમ. સંયમિત સ્તુતિગીતો તમને આંતરિક ભાવ-રચનાઓ વહન કરે છે; નિર્મદ અને નિર્દોષ મનથી તમે તેજસ્વી અને સમૃદ્ધ પૂર્ણતા પ્રદાન કરો છો.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• युवाम्: you two
• युवाम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: युव (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यज्ञैः: with sacrifices
• यज्ञैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक) < √यज्

• प्रथमा: as the first (foremost)
• प्रथमा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)

• गोभिः: with cows (or: with rays/wealth, ‘go’ in Vedic)
• गोभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• अञ्जत: they anointed / adorned
• अञ्जत: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √अञ्ज् (अञ्जने)

• ऋतावाना: possessing ṛta (truth/cosmic order)
• ऋतावाना: Kartā
• Type: Adjective
• Root: ऋतावन् (प्रातिपदिक) < ऋत + वन्

• मनसो: of the mind
• मनसो: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)

• न: like / as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• प्रयुक्तिषु: in the yoking/impulses; in the harnessings
• प्रयुक्तिषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: प्रयुक्ति (प्रातिपदिक) < प्र + √युज्

• भरन्ति: they bear / bring
• भरन्ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √भृ (भरणे)

• वाम्: to you two / for you two
• वाम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• मन्मना: with thought / with devotion
• मन्मना: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: मन्मन् (प्रातिपदिक) < √मन्

• संयता: restrained / well-held
• संयता: Kartā
• Type: Adjective/Participle
• Root: सम् + √यम् (यमने) → संयत (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• गिरः: songs / hymns
• गिरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: गिर् (प्रातिपदिक)

• अदृप्यत: became exhilarated / took delight
• अदृप्यत: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √दृप् (हर्षे/गर्वे)

• मनसा: with mind
• मनसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)

• रेवद्: richly / splendidly
• रेवद्: Karma
• Type: Adjective
• Root: रेवत् (प्रातिपदिक) < रेव (wealth/splendour) + वत्

• आशाथे: you two seek/hope for; you two obtain (desired)
• आशाथे: Kriyā
• Type: Verb
• Root: आ + √शास्/√शंस्? (वैदिक: ‘to hope/seek/ask’) → √आश्/आशास् (आशायाम्)