Rig Veda 1.147.4 — Mandala 1, Sukta 147, Mantra 4
Sukta 1.147
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
यो नो अग्ने अररिवाँ अघायुररातीवा मर्चयति द्वयेन । मन्त्रो गुरुः पुनरस्तु सो अस्मा अनु मृक्षीष्ट तन्वं दुरुक्तैः ॥
Transliteration
yó no agne arárivā̃n aghāyúr arātīvā́ marcáyati dvayéna | mántro gurúḥ púnar astu só asmai ánu mṛkṣīṣṭa tanvám duruktáiḥ ||
Translation
હે અગ્નિ, અમામાં જે કોઈ શત્રુભાવવાળો, અઘાયુ (હાનિ કરવાની ઇચ્છાવાળો), અરાતીવ (દ્વેષી) બની, દ્વિધા રીતે—કર્મથી અને વાણીથી—આક્રમણ કરે, તે ગુરુ મંત્ર (ભારે શાપ) ફરી તેના પર જ વળે. અને દુર્વચનોના કલંકથી અમારી તનુ (દેહધારી અસ્તિત્વ)ને તું શુદ્ધ કર.
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अररिवान्hostile, harmful (one having enmity)
अररिवान्:
Kartā
TypeAdjective
Rootअररि (प्रातिपदिक; ‘हानिकर/शत्रु’), मतुप्-प्रत्ययः (-वान्)
अघायुःevil-minded / of evil life
अघायुः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअघ (प्रातिपदिक) + आयु (प्रातिपदिक) → बहुव्रीहिः
अरातीवाmalicious, injurious (one of ‘arāti’)
अरातीवा:
Kartā
TypeAdjective
Rootअराति (प्रातिपदिक ‘हानि/द्रोह/कंजूसी’), -वन्/-इवन् (वेदिक विशेषण-प्रत्यय) → अरातीवन्
मर्चयतिharms, injures
मर्चयति:
Karma
TypeVerb
Rootमृच्/मर्च् (धातु; वेदिक ‘हानौ/पीडने’), भ्वादिः
द्वयेनby a twofold (means)
द्वयेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootद्वय (प्रातिपदिक ‘द्वि-प्रकार/द्वय’)
मन्त्रःthe sacred formula / mantra
मन्त्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
गुरुःweighty, powerful
गुरुः:
Kartā
TypeAdjective
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
पुनःagain
पुनः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriyā
TypeVerb
Rootअस् (धातु ‘भू’), अदादिः
सःthat (he/it)
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मैfor him
अस्मै:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अनुafter, along; in accordance
अनु:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
मृक्षीष्टwipe away, cleanse
मृक्षीष्ट:
Kriyā
TypeVerb
Rootमृक्ष् (धातु; ‘मार्जने/शोधने’), भ्वादिः
तन्वम्body, person
तन्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
दुरुक्तैःby evil utterances / curses
दुरुक्तैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootदुरुक्त (दुर्- + उक्त, क्त-प्रत्यय; प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.