
Sukta 1.12
Medhātithi Kāṇva (traditional attribution for RV 1.12)
Agni
Gāyatrī (3 x 8 syllables)
આ ગાયત્રી સૂક્ત અગ્નિને દિવ્ય દૂત અને હોતૃ તરીકે પસંદ કરે છે, જે યજમાનની સ્તુતિ અને અર્પણોને દેવો સુધી પહોંચાડે છે અને તેમની આશીર્વાદરૂપ કૃપા પાછી લાવે છે. તેમાં અગ્નિને સર્વજ્ઞ, ઋત-આધારિત (સત્યમાં સ્થિત) અને આંતરિક પીડાનો નિવારક તરીકે સ્તુત કરવામાં આવે છે; અને તેને વિનંતી કરવામાં આવે છે કે યજ્ઞવિધિને સફળ અને ફળદાયી બનાવે તથા પોતાની તેજસ્વી જ્વાલાથી અંતિમ સ્તોમને સ્વીકારી લે.
Mantra 1
अग्निं दूतं वृणीमहे होतारं विश्ववेदसम् । अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम् ॥
અમે અગ્નિને દૂત તરીકે પસંદ કરીએ છીએ—દિવ્યનો આંતરિક સંદેશવાહક—આહ્વાનકર્તા હોતા, સર્વજ્ઞ; આ યજ્ઞ માટે તે સુક્રતુ—પ્રકાશમાન અને યોગ્ય-પ્રભાવશાળી સંકલ્પ—થાઓ.
Mantra 2
अग्निमग्निं हवीमभिः सदा हवन्त विश्पतिम् । हव्यवाहं पुरुप्रियम् ॥
અગ્નિને અગ્નિને—હવિષ્યોથી—વારંવાર સદા આહ્વાન કરો; વિશ્પતિને, નિવાસ અને જનસમુદાયના સ્વામીને, હવ્યવાહને, બહુજનને પ્રિય એવા (અગ્નિ)ને.
Mantra 3
अग्ने देवाँ इहा वह जज्ञानो वृक्तबर्हिषे । असि होता न ईड्यः ॥
હે અગ્ને, દેવોને અહીં વહન કરીને લાવ; વિખેરાયેલા બર્હિષ્વાળા યજ્ઞ માટે નવજાત બનીને, તું અમારો હોતા છે—આંતરિક સ્તુતિને યોગ્ય.
Mantra 4
ताँ उशतो वि बोधय यदग्ने यासि दूत्यम् । देवैरा सत्सि बर्हिषि ॥
પ્રકાશ તરફ તરસતા તે દેવોને જાગૃત કર, જ્યારે, હે અગ્ને, તું દૂત્ય પર જાય છે; દેવો સાથે તું બર્હિષ પર આસન ગ્રહણ કરે છે.
Mantra 5
घृताहवन दीदिवः प्रति ष्म रिषतो दह । अग्ने त्वं रक्षस्विनः ॥
ઘૃતાહવન, દીપ્તિમાન અગ્નિ! આક્રમણ કરનાર શત્રુબળોને પાછાં દહન કર; હે અગ્નિ, તું રક્ષક છે—વિકૃતિ અને તમસના બળો સામે.
Mantra 6
अग्निनाग्निः समिध्यते कविर्गृहपतिर्युवा । हव्यवाड्जुह्वास्यः ॥
અગ્નિ દ્વારા અગ્નિ પ્રજ્વલિત થાય છે—કવિ, ગૃહપતિ, યુવાન; હવ્યવાહ, જુહ્વા-મુખવાળો, અર્પણને વહન કરનાર બળવાન.
Mantra 7
कविमग्निमुप स्तुहि सत्यधर्माणमध्वरे । देवममीवचातनम् ॥
અધ્વરમાં સત્યધર્મા એવા કવિ અગ્નિને નજીક જઈ સ્તુતિ કર; દેવ, અમીવા-ચાતન—અંતરના રોગ અને અવ્યવસ્થાને દૂર હંકારનાર.
Mantra 8
यस्त्वामग्ने हविष्पतिर्दूतं देव सपर्यति । तस्य स्म प्राविता भव ॥
હે અગ્નિ, જે હવિષ્પતિ (હવિનો સ્વામી) તને દેવદૂત રૂપે ઉપાસે છે, તેની તું નિશ્ચયે આગળ ચાલતો રક્ષક અને માર્ગમાં સહાયક બન.
Mantra 9
यो अग्निं देववीतये हविष्माँ आविवासति । तस्मै पावक मृळय ॥
જે હવિષથી સમૃદ્ધ થઈ દેવોના આગમન અને પ્રીતિ માટે અગ્નિને આહ્વાન કરે છે, તેને હે પાવક, કૃપા અને પ્રસન્નતા આપ.
Mantra 10
स नः पावक दीदिवोऽग्ने देवाँ इहा वह । उप यज्ञं हविश्च नः ॥
અતએવ હે પાવક, દીપ્તિમાન અગ્નિ, અમારા માટે દેવોને અહીં લાવ; અમારા યજ્ઞ અને હવિષ પાસે નજીક આવ—અંતરંગ કર્મને પ્રવેશી પૂર્ણ કર.
Mantra 11
स नः स्तवान आ भर गायत्रेण नवीयसा । रयिं वीरवतीमिषम् ॥
સ—અમારા દ્વારા સ્તુત—નવતર ગાયત્રી-ઉચ્ચારથી અમારે માટે લાવી આપો તે રયિ: વીરશક્તિઓ ધારણ કરનાર, પોષક વૃદ્ધિ-પ્રેરણા રૂપ સમૃદ્ધિ.
Mantra 12
अग्ने शुक्रेण शोचिषा विश्वाभिर्देवहूतिभिः । इमं स्तोमं जुषस्व नः ॥
હે અગ્નિ, તારા તેજસ્વી શોચિષ (જ્વાળા) વડે અને સર્વ દેવહૂતિઓ (દેવોને બોલાવતી આવાહનો) વડે, અમારો આ સ્તોમ સ્વીકાર; તેને રસપૂર્વક ગ્રહણ કરી અમામાં આંતરિક રીતે પ્રભાવી કર.
It appoints Agni as the messenger and priest of the sacrifice, asking him to carry worship to the gods, protect the rite, and make it spiritually effective.
Because fire is the medium that conveys offerings and prayers from humans to the devas; Agni is the connecting link between the two realms.
It means “remover of affliction.” The hymn treats Agni not only as ritual fire but also as a power that clears inner disorder, fear, and harmful influences.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.