Shloka 13
हनूमद्
दूत्यम् / Hanuman’s Mediation and Lakshmana’s Appeal to Sugriva
सुखार्हस्य महार्हस्य सर्वभूतहितात्मनः।ऐश्वर्येण च हीनस्य वनवासाश्रितस्य च।।रक्षसाऽपहृता भार्या रहिते कामरूपिणा।तच्च न ज्ञायते रक्षः पत्नी येनास्य सा हृता।।
sukhārhasya mahārhasya sarvabhūta-hitātmanaḥ | aiśvaryeṇa ca hīnasya vanavāsāśritasya ca || rakṣasā ’pahṛtā bhāryā rahite kāmarūpiṇā | tac ca na jñāyate rakṣaḥ patnī yenāsya sā hṛtā ||
જે સુખ અને મહાસન્માનને યોગ્ય છે, સર્વભૂતહિતકારી છે, તે હવે ઐશ્વર્યથી વંચિત થઈ વનવાસમાં આશ્રિત છે. અમારી ગેરહાજરીમાં કામરૂપ ધારણ કરનાર એક રાક્ષસે તેની પત્નીનું અપહરણ કર્યું; અને કયા રાક્ષસે તેની પત્ની હરી લીધી તે હજી જાણી શકાયું નથી.
'This man who should have lived in comfort and in reverence, one who was worthy of all the well-wishers lost his wealth and was banished into the forest. He is now deprived of his wife kidnapped by an unknown demon who could assume any form at will.
FAQs
Adharma is identified as violation of marital sanctity and safety; dharma demands the restoration of justice for the wronged and protection of the vulnerable.
Lakṣmaṇa explains to Hanumān (for Sugrīva) that Sītā has been abducted by an unknown, shape-shifting rākṣasa during their absence.
Rāma’s universal benevolence (sarvabhūta-hita) contrasted with the rākṣasa’s deceit and lawlessness—clarifying who stands with dharma.