Shloka 7

The Greatness of Avimukta (Kāśī/Vārāṇasī) and the Doctrine of Liberation-in-One-Life

Devanagari script

एतद्गुह्यतमं ज्ञानं गूढं शक्रादिसेवितम् । हिताय सर्वभूतानां ब्रूहि कामाग्निनाशनम्

Transliteration

etadguhyatamaṃ jñānaṃ gūḍhaṃ śakrādisevitam | hitāya sarvabhūtānāṃ brūhi kāmāgnināśanam

Translation

આ પરમ ગુહ્યતમ જ્ઞાન ગૂઢ છે અને શક્ર (ઇન્દ્ર) આદિ દેવો દ્વારા પણ સેવિત છે. સર્વ ભૂતોના હિત માટે કૃપા કરીને તે કહો, જે કામાગ્નિને શમાવે છે।

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन; विशेषणम् (ज्ञानम्)

• गुह्यतमम्: most secret
• गुह्यतमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गुह्य (प्रातिपदिक) + तमप् (तद्धित; superlative)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन; विशेषणम् (ज्ञानम्)

• ज्ञानम्: knowledge
• ज्ञानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन

• गूढम्: hidden
• गूढम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गूढ (कृदन्त; गुह् धातु, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन; विशेषणम् (ज्ञानम्)

• शक्रादिसेवितम्: served/attended by Indra and others
• शक्रादिसेवितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शक्र (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + सेवित (कृदन्त; सेव् धातु, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शक्रादिभिः सेवितम्)

• हिताय: for the welfare
• हिताय: Sampradana (Recipient/Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: हित (कृदन्त; धा धातु, क्त; ‘हित’ = beneficial)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; प्रयोजनार्थे (for the benefit)

• सर्वभूतानाम्: of all beings
• सर्वभूतानाम्: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; कर्मधारयः (सर्वाणि भूतानि)

• ब्रूहि: tell/speak
• ब्रूहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• कामाग्निनाशनम्: the destroyer of the fire of desire
• कामाग्निनाशनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: काम (प्रातिपदिक) + अग्नि (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कामाग्नेः नाशनम्) विशेषणम् (ज्ञानम्)

Speaker

Unspecified (a disciple/requester addressing a revered teacher)

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Geographic Context

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: एतद्गुह्यतमं = एतत् + गुह्यतमम्; शक्रादिसेवितम् = शक्रादि + सेवितम्; कामाग्निनाशनम् = कामाग्नि + नाशनम्.

Characters & Entities

• Śakra (Indra)

FAQs

What is meant by “kāmāgni” (the fire of desire) in this verse?

“Kāmāgni” is a metaphor for desire’s burning, restless force that consumes clarity and peace; the verse asks for a teaching that cools and extinguishes this inner agitation.

Why does the verse mention Indra (Śakra) and other gods?

By saying the teaching is “honored by Indra and others,” the verse emphasizes its authority and universality—valued not only by humans but also by the devas.

What ethical lesson is implied by “for the welfare of all beings”?

The verse frames spiritual knowledge as compassionate and socially beneficial: conquering destructive desire is not merely personal, but supports harmony and well-being for all.