Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Agastya Arghya Rite and the Gaurī & Sārasvata Vows

with Origin Narratives and Merit Statements

ततः पुनरथो वह्निमारुतावमराधिपः । आदिदेशाचिरादंबु निधिरेष विशोष्यताम्

tataḥ punaratho vahnimārutāvamarādhipaḥ | ādideśācirādaṃbu nidhireṣa viśoṣyatām

પછી દેવાધિપતિએ ફરી અગ્નિ અને વાયુને આજ્ઞા કરી—“શીઘ્રે આ સમુદ્રને સુકવી દો।”

ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (then)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (again)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)
वह्निमारुतौfire and wind
वह्निमारुतौ:
Karma (Addressees/कर्म)
TypeNoun
Rootवह्नि + मारुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; समासः—वह्निश्च मारुतश्च (इतरेतर-द्वन्द्व)
अमराधिपःlord of the immortals (Indra)
अमराधिपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअमर + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—अमराणाम् अधिपः (षष्ठी-तत्पुरुष)
आदिदेशcommanded / ordered
आदिदेश:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + दिश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष, एकवचन
अचिरात्soon
अचिरात्:
Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअचिरात् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (soon/without delay)
अम्बुwater
अम्बु:
Karta (Subject complement/कर्ता)
TypeNoun
Rootअम्बु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (apposition to निधिः)
निधिःtreasure/store; (here) reservoir
निधिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एषःthis
एषः:
Karta (Demonstrative/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्देश (this)
विशोष्यताम्let (it) be dried up
विशोष्यताम्:
Kriya (Injunctive action/आज्ञा)
TypeVerb
Rootवि + शुष् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative); आत्मनेपद; प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोग (let it be dried up)

Narrator (describing Indra’s command to Agni and Vāyu)

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: raudra

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes: पुनरथो → पुनः अथ. वह्निमारुतावमराधिपः → वह्निमारुतौ अमराधिपः. आदिदेशाचिरादंबु → आदिदेश अचिरात् अम्बु. निधिरेष → निधिः एषः.

I
Indra
A
Agni
V
Vayu
O
Ocean (Ambunidhi)

FAQs

The term amarādhipaḥ refers to Indra, the king of the devas (gods).

Indra orders Agni (Fire) and Vāyu (Wind) to dry up the ocean (ambu-nidhi).

It reflects a creation-era, cosmic-administration motif where devas employ elemental forces (fire and wind) to alter or regulate the world’s conditions.