
Determination of Tilaka and Associated Vaiṣṇava Practices (Śālagrāma, Tīrtha, Etiquette, and Offerings)
આ અધ્યાયમાં શાલગ્રામ-શિલા, પૂજા-સામગ્રી, મંડળ અને મૂર્તિમાં હરિની સાક્ષાત્ ઉપસ્થિતિનું તત્ત્વ સમજાવવામાં આવ્યું છે. ગંડકી-તીર્થમાં શાલગ્રામની ઉત્પત્તિ તથા દ્વારાવતી/દ્વારકાનું મહાત્મ્ય વર્ણવી, ત્યાં સ્નાન-દાન-પૂજનથી પુણ્ય અનેકગણું વધે અને મુક્તિ પ્રાપ્ત થાય એવો નિશ્ચય જણાવાયો છે. શાલગ્રામનો ખરીદ-વેચાણ જેવા વ્યવહારને કડક રીતે નિષિદ્ધ ગણાવ્યો છે. પછી વૈષ્ણવ આચારરૂપે દ્વાદશ-નામ તિલકવિધિ, શરીરના સ્થાનો પર તેનું વિન્યાસ, ઊર્ધ્વપુંડ્રની શ્રેષ્ઠતા અને યોગ્ય આકાર-નિયમો જણાવ્યા છે. તુલસી-મિશ્રિત શંખોદકનું ગ્રહણ-ઉપયોગ, મંદિર-શિષ્ટાચાર, વિષ્ણુ-અપરાધોની ગણના, ક્ષમા-પ્રાર્થનાનો મંત્ર અને સાષ્ટાંગ પ્રણામનું વિધાન આવે છે. અંતે ઋતુ-આહાર નિયંત્રણ, તુલસી અને આમળકીનું પુણ્ય તથા મોક્ષસાધક તુલસી-સ્તુતિથી અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
No shlokas available for this adhyaya yet.