Adhyaya 69

ઋષિઓ કૃષ્ણનું પરમ માહાત્મ્ય સાંભળવા ઇચ્છે છે; ત્યારે સૂત શિવ–પાર્વતીના આંતરિક સંવાદનો પ્રસંગ રજૂ કરે છે. પાર્વતી પૂછે છે—શ્રીકૃષ્ણને સર્વથી પ્રિય અને પરમ ધામ કયું? મહાદેવ કહે છે કે વૃન્દાવન/ગોકુલ એ અતિ દુર્લભ ગુપ્ત ધામ છે, બ્રહ્માંડના આવરણથી પર; વૈકુંઠ વગેરે લોકો તેના માત્ર અંશપ્રતિબિંબ છે. પછી અધ્યાયમાં મથુરા અને વ્રજનું પવિત્ર નકશો કમળ-રચનામાં વર્ણવાય છે—હજાર પાંખડીઓનું કમળ, તેની કર્ણિકા/સિંહાસન-રૂપક, અને દિશાનુસાર ગોઠવેલી પાંખડીઓમાં લીલા-સ્થળો, સિદ્ધપીઠો અને તીર્થોનું ક્રમબદ્ધ નિર્દેશન. યમુનાના બંને કાંઠે વહેંચાયેલા બાર વનોનો પણ ઉલ્લેખ થાય છે. અંતે ધામનું પરમાનંદમય સ્વરૂપ, મંત્ર-યોગથી ગોવિંદના દિવ્ય રૂપનું દર્શન, તથા ‘ધૂળી-સ્પર્શ’ માત્રથી મુક્તિ આપતી મહિમા પ્રતિપાદિત થાય છે; સાથે રાધાને કૃષ્ણની આદ્ય પ્રિયા પરાશક્તિ તરીકે સર્વોચ્ચ સ્થાન આપવામાં આવે છે.