Adhyaya 57

આ અધ્યાયમાં વાત્સ્યાયન પૂછે છે કે ભગવાને જાનકીનું વચન પ્રગટ થવું અને તેનું પાઠન કેવી રીતે કરાવ્યું. શેષ/અનંત ઉત્તર આપતાં કથાને મિથિલામાં રાજા જનકના સમયમાં સ્થાપે છે અને સીતાનું ભૂમિજ રૂપે પ્રાગટ્ય તથા નામકરણનો પ્રસંગ કહે છે. પછી સીતાને એક દિવ્ય શુક-યુગલ મળે છે. તેમની વાણીમાં ભવિષ્યવાણી છે—રામનો આવનારો રાજ્યાભિષેક, સીતાની ઓળખ, અને આગળ વાલ્મીકિના આશ્રમે રામાયણનું પાઠન થવાનું. તેઓ રામની વંશપરંપરા અને ભાઈઓનો પરિચય આપે છે તથા રામના મંગલમય, તેજસ્વી સ્વરૂપનું ભક્તિપૂર્વક વર્ણન કરીને કહે છે કે ભાષા તેમની મહિમાને પૂર્ણ રીતે કહી શકતી નથી. જ્યારે સીતા શુકીને અટકાવે છે ત્યારે વિરહ-શોક અને ક્રોધ વધીને શાપ નીકળે છે; તે પછી રામ-સીતા વિયોગનું પુરાણોક્ત કારણ બની દર્શાવવામાં આવે છે. અંતે વાણીદોષ અને ક્રોધથી થનારા અનર્થો અંગે ઉપદેશ આપવામાં આવે છે.