Adhyaya 36

શિષ્યભાવના પ્રશ્નથી—“તમે જે રામનું ધ્યાન કરો છો તે કોણ છે, અને શા માટે અવતર્યા?”—પ્રેરિત થઈ લોમશ કહે છે કે દુઃખમાં ડૂબેલા જીવો પર કરુણા રાખીને શ્રીરામ અવતરી આવ્યા. તેઓ રામાયણની મુખ્ય ઘટનાઓ સંક્ષેપમાં વર્ણવે છે—તાટકા-વધ, અહલ્યા-ઉદ્ધાર, વિશ્વામિત્રના યજ્ઞનું રક્ષણ, સીતાવિવાહ, વનવાસ, સીતા-હરણ, લંકા-અભિયાન/સેતુબંધ અને અંતે રાવણ-વધ। આ અધ્યાયની વિશેષતા એ છે કે અનેક પ્રસંગો તિથિ, પક્ષ અને માસ સાથે સમયક્રમમાં દર્શાવાયા છે; તેથી કથા એક પ્રકારની ધાર્મિક કાલપંચાંગ જેવી બની જાય છે. અંતે ભક્તિ-ફળ જણાવે છે—શ્રીરામના કમળચરણનું સ્મરણ અને પૂજન જ સંસારસાગર પાર કરાવનાર સાધન છે. તેમજ રામાશ્વમેધના પરિપ્રેક્ષ્ય સાથે ફરી જોડીને અગસ્ત્યનો ઉપદેશ, અશ્વનું એક આશ્રમ સુધી પહોંચવું અને અયોધ્યામાં ઋષિઓ દ્વારા રામકથા-વર્ણન પણ કહેવામાં આવે છે।