Adhyaya 33

અશ્વમેધની યાત્રા આગળ વધતી હતી ત્યારે અચાનક ભયંકર અંધકાર છવાઈ ગયો. આકાશ ધૂળથી ઢંકાઈ ગયું, ગર્જના થવા લાગી, દુર્ગંધયુક્ત વરસાદ પડ્યો—આવા અપશકુનોથી સર્વત્ર ગભરાટ ફેલાયો. એ જ અવસરે પાતાળમાંથી રાવણનો સહાયક રાક્ષસ વિદ્યુન્માળી લોખંડના વિમાનમાં આવી યજ્ઞનો અશ્વ ચોરીને વેગથી ભાગી ગયો. અશ્વહરણની વાત સાંભળતાં શત્રુઘ્ન ક્રોધથી પ્રજ્વલિત થયો અને મંત્રી સુમતિને પૂછ્યું કે કયા વીરોને મોકલવા. સુમતીએ પુષ્કલ, લક્ષ્મીનિધિ, હનુમાન તથા અન્ય વાનર અને માનવ વીરોને આગળ કરવા સલાહ આપી. ત્યારબાદ યોદ્ધાઓએ સભામાં સત્ય, ધર્મ અને શ્રીરામભક્તિને સાક્ષી રાખી દૃઢ પ્રતિજ્ઞાઓ લીધી અને વિષ્ણુ-શિવ વચ્ચે ભેદ પાડનાર મતની નિંદા કરી. અંતે સેના અશ્વચોરનો પીછો કરવા અને પ્રતિજ્ઞા પૂર્ણ કરવા તૈયાર થઈ.