Adhyaya 104

Verse 1

कुंजल उवाच । गते तस्मिन्महाभागे दत्तात्रेये महामुनौ । आजगाम महाराज आयुश्च स्वपुरं प्रति

કુંજલ બોલ્યા—પરમ ભાગ્યશાળી મહામુનિ દત્તાત્રેય પ્રસ્થાન કર્યા પછી મહારાજ આયુ પોતાના નગર તરફ પાછા આવ્યા.

Verse 2

इंदुमत्या गृहं हृष्टः प्रविवेश श्रियान्वितम् । सर्वकामसमृद्धार्थमिंद्रस्य सदनोपमम्

હર્ષિત થઈ તે ઇન્દુમતીના ગૃહમાં પ્રવેશ્યો—શ્રીથી સમૃદ્ધ, સર્વ ઇચ્છિત સુખ-સંપત્તિથી પરિપૂર્ણ, અને ઇન્દ્રના મહેલ સમાન.

Verse 3

राज्यं चक्रे स मेधावी यथा स्वर्गे पुरंदरः । स्वर्भानुसुतया सार्द्धमिंदुमत्या द्विजोत्तम

હે દ્વિજોત્તમ! તે મેધાવી પુરુષ સ્વર્ભાનુની પુત્રી ઇન્દુમતી સાથે, જેમ સ્વર્ગમાં પુરંદર (ઇન્દ્ર) રાજ્ય કરે છે તેમ રાજ્ય સ્થાપી શાસન કરવા લાગ્યો।

Verse 4

सा च इंदुमती राज्ञी गर्भमाप फलाशनात् । दत्तात्रेयस्य वचनाद्दिव्यतेजः समन्वितम्

અને રાણી ઇન્દુમતીએ ફળ ભક્ષણ કરવાથી ગર્ભ ધારણ કર્યો; દત્તાત્રેયના વચનપ્રભાવથી તે ગર્ભ દિવ્ય તેજથી સમન્વિત થયો।

Verse 5

इंदुमत्या महाभाग स्वप्नं दृष्टमनुत्तमम् । रात्रौ दिवान्वितं तात बहुमंगलदायकम्

હે મહાભાગ! ઇન્દુમતીએ એક અનુત્તમ સ્વપ્ન જોયું—રાત્રે, છતાં દિવસના પ્રકાશથી યુક્ત, હે તાત—જે અનેક મંગળ આપનારું છે।

Verse 6

गृहांतरे विशंतं च पुरुषं सूर्यसन्निभम् । मुक्तामालान्वितं विप्रं श्वेतवस्त्रेणशोभितम्

અને (તેણે) ઘરના આંતરિક ભાગમાં પ્રવેશતા સૂર્યસમાન તેજસ્વી પુરુષને જોયો—મોતીઓની માળાથી અલંકૃત, શ્વેત વસ્ત્રોથી શોભિત એક વિપ્ર।

Verse 7

श्वेतपुष्पकृतामाला तस्य कंठे विराजते । सर्वाभरणशोभांगो दिव्यगंधानुलेपनः

શ્વેત પુષ્પોથી બનેલી માળા તેના કંઠમાં વિરાજતી હતી; સર્વ આભૂષણોની શોભાથી તેના અંગો દીપ્ત હતા, અને તે દિવ્ય સુગંધિત અનુલેપનથી લિપ્ત હતો।

Verse 8

चतुर्भुजः शंखपाणिर्गदाचक्रासिधारकः । छत्रेण ध्रियमाणेन चंद्रबिंबानुकारिणा

તે ચતુર્ભુજ હતા; હાથમાં શંખ ધારણ કરનાર, ગદા, ચક્ર અને ખડ્ગ ધારક. તેમના ઉપર ધરાયેલું છત્ર ચંદ્રબિંબ સમાન જણાતું હતું.

Verse 9

शोभमानो महातेजा दिव्याभरणभूषितः । हारकंकणकेयूर नूपुराभ्यां विराजितः

તે મહાતેજસ્વી અને અતિ શોભાયમાન હતા, દિવ્ય આભૂષણોથી અલંકૃત. હાર, કંકણ, કેયૂર અને નૂપુરથી તેઓ ઝળહળતા હતા.

Verse 10

चंद्रबिंबानुकाराभ्यां कुंडलाभ्यां विराजितः । एवंविधो महाप्राज्ञो नरः कश्चित्समागतः

ચંદ્રબિંબ સમાન બે કુંડળોથી તે શોભિત હતો. આવા સ્વરૂપનો અને મહાપ્રાજ્ઞ એક પુરુષ ત્યાં આવી પહોંચ્યો.

Verse 11

इंदुमतीं समाहूय स्नापिता पयसा तदा । शंखेन क्षीरपूर्णेन शशिवर्णेन भामिनी

ત્યારે ઇન્દુમતીને બોલાવી તે ભામિનીને દૂધથી સ્નાન કરાવાયું. ચંદ્રવર્ણ દૂધથી ભરેલા શંખ વડે તેનો અભિષેક થયો.

Verse 12

रत्नकांचनबद्धेन संपूर्णेन पुनः पुनः । श्वेतं नागं सुरूपं च सहस्रशिरसं वरम्

રત્ન અને કાંચનથી બંધાયેલા સંપૂર્ણ આભૂષણોથી વારંવાર (તેને) સંપૂર્ણ રીતે અલંકૃત કરાયું—તે શ્વેત, સુરૂપ, સહસ્રશિરસ શ્રેષ્ઠ નાગનું સન્માન થયું.

Verse 13

महामणियुतं दीप्तं धामज्वालासमाकुलम् । क्षिप्तं तेन मुखप्रांते दत्तं मुक्ताफलं पुनः

મહામણિઓથી અલંકૃત, દીપ્તિમાન અને તેજની જ્વાળાઓથી વ્યાપ્ત તેને તેણે મુખપ્રાંત તરફ ક્ષિપ્ત કર્યું; અને ફરી મુક્તાફળ (મોતી-ફળ) અર્પણ કર્યું.

Verse 14

कंठे तस्याः स देवेश इंदुमत्या महायशाः । पद्मं हस्ते ततो दत्वा स्वस्थानं प्रति जग्मिवान्

પછી દેવેશ, મહાયશસ્વી પ્રભુએ તે ઇંદુમતીના કંઠે ધારણ કરાવ્યું; ત્યારબાદ તેના હાથમાં કમળ આપી પોતાના ધામે પ્રસ્થાન કર્યું.

Verse 15

एवंविधं महास्वप्नं तया दृष्टं सुतोत्तमम् । समाचष्ट महाभागा आयुं भूमिपतीश्वरम्

આવો મહાસ્વપ્ન જોઈ તે મહાભાગ્યવતીએ પોતાના ઉત્તમ પુત્ર, ભૂમિપતિ-ઈશ્વર આયુને સંપૂર્ણ રીતે વર્ણવી સંભળાવ્યો.

Verse 16

समाकर्ण्य महाराजश्चिंतयामास वै पुनः । समाहूय गुरुं पश्चात्कथितं स्वप्नमुत्तमम्

આ સાંભળી મહારાજાએ ફરી વિચાર કર્યો; પછી ગુરુને બોલાવી તે ઉત્તમ સ્વપ્નનું વર્ણન કર્યું.

Verse 17

शौनकं सुमहाभागं सर्वज्ञं ज्ञानिनां वरम् । राजोवाच । अद्य रात्रौ महाभाग मम पत्न्या द्विजोत्तम

સુમહાભાગ, સર્વજ્ઞ અને જ્ઞાનીઓમાં શ્રેષ્ઠ શૌનકને રાજાએ કહ્યું—“હે મહાભાગ, હે દ્વિજોત્તમ! આજે રાત્રે મારી પત્નીએ…”

Verse 18

विप्रो गेहं विशन्दृष्टः किमिदं स्वप्नकारणम् । शौनक उवाच । वरो दत्तस्तु ते पूर्वं दत्तात्रेयेण धीमता

બ્રાહ્મણનું ઘર આમ વિચિત્ર રૂપે જોઈ તે આશ્ચર્યચકિત થયો—“આ સ્વપ્નસમાન દૃશ્યનું કારણ શું?” શૌનકે કહ્યું—“પૂર્વે ધીમાન દત્તાત્રેયે તને એક વરદાન આપ્યું હતું.”

Verse 19

आदिष्टं च फलं राज्ञां सुगुणं सुतहेतवे । तत्फलं किं कृतं राजन्कस्मै त्वया निवेदितम्

રાજાઓને સદ્ગુણવંત પુત્રપ્રાપ્તિ માટે જે ઉત્તમ ફળ નિર્દેશિત હતું, હે રાજન, તે ફળનું તું શું કર્યું? કોને તે નિવેદિત કર્યું?

Verse 20

सुभार्यायै मया दत्तमिति राज्ञोदितं वचः । श्रुत्वोवाच महाप्राज्ञः शौनको द्विजसत्तमः

રાજાએ કહેલું—“મેં તે મારી સుభાર્યાને આપ્યું”—આ વચન સાંભળી મહાપ્રાજ્ઞ, દ્વિજોમાં શ્રેષ્ઠ શૌનકે કહ્યું.

Verse 21

दत्तात्रेयप्रसादेन तव गेहे सुतोत्तमः । वैष्णवांशेन संयुक्तो भविष्यति न संशयः

દત્તાત્રેયના પ્રસાદથી તારા ઘરમાં ઉત્તમ પુત્ર થશે; તે વૈષ્ણવ અંશથી યુક્ત હશે—એમાં સંશય નથી.

Verse 22

स्वप्नस्य कारणं राजन्नेतत्ते कथितं मया । इंद्रोपेंद्र समः पुत्रो दिव्यवीर्यो भविष्यति

હે રાજન, સ્વપ્નનું કારણ મેં તને કહી દીધું. તારો પુત્ર ઇન્દ્ર અને ઉપેન્દ્ર સમાન, દિવ્ય પરાક્રમવાળો થશે.

Verse 23

पुत्रस्ते सर्वधर्मात्मा सोमवंशस्य वर्द्धनः । धनुर्वेदे च वेदे च सगुणोसौ भविष्यति

તારો પુત્ર સર્વધર્માત્મા થશે, સોમવંશનો વૃદ્ધિકર્તા અને વિસ્તૃતિકર્તા; તથા ધનુર્વેદ અને વેદ—બન્નેમાં ગુણસંપન્ન અને નિપુણ બનશે।

Verse 24

एवमुक्त्वा स राजानं शौनको गतवान्गृहम् । हर्षेण महताविष्टो राजाभूत्प्रियया सह

આ રીતે રાજાને કહી શૌનક પોતાના ગૃહે ગયા. રાજા પણ પોતાની પ્રિયાસહ મહાન હર્ષથી પરિપૂર્ણ થયો।

Verse 104

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे चतुरधिकशततमोऽध्यायः

આ રીતે શ્રીપદ્મપુરાણના ભૂમિખંડમાં, વેનોપાખ્યાન, ગુરુતીર્થ-માહાત્મ્ય અને ચ્યવન-ચરિત્ર અંતર્ગત એકસો ચોથો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।