Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

Mohinī-ākhyāna: The Trial of Ekādaśī and the King’s Satya-saṅkalpa

करोषि चेन्न मे वाक्यं धर्मबाह्यो भविष्यसि । धर्मबाह्यो हि पुरुषः पांशुना तुल्यतां व्रजेत् ॥ ३७ ॥

karoṣi cenna me vākyaṃ dharmabāhyo bhaviṣyasi | dharmabāhyo hi puruṣaḥ pāṃśunā tulyatāṃ vrajet || 37 ||

જો તું મારા વચન પ્રમાણે ન કરે તો તું ધર્મબાહ્ય બનશે; ધર્મબાહ્ય પુરુષ ખરેખર ધૂળ સમાન થઈ જાય છે।

karoṣiyou do
karoṣi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (कृ धातु)
FormPresent (लट्), Parasmaipada, 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular
cetif
cet:
Sambandha (सम्बन्ध/Condition)
TypeIndeclinable
Rootcet (अव्यय)
FormConditional particle (यदि-अर्थे निपात)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle
memy
me:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Genitive (6th/षष्ठी), Singular; enclitic form
vākyamword/command
vākyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd), Singular
dharma-bāhyaḥoutside dharma
dharma-bāhyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdharma (प्रातिपदिक) + bāhya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Singular; compound: dharmāt bāhyaḥ (outside dharma)
bhaviṣyasiyou will become
bhaviṣyasi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (भू धातु)
FormFuture (लृट्), Parasmaipada, 2nd person, Singular
dharma-bāhyaḥone outside dharma
dharma-bāhyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdharma (प्रातिपदिक) + bāhya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; repeated for emphasis
hiindeed/for
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/Reason)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormParticle (निपात), causal/emphatic
puruṣaḥa man/person
puruṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Singular
pāṃśunāwith dust; like dust
pāṃśunā:
Upamāna/Instrument (उपमान-प्रयोगे तृतीया)
TypeNoun
Rootpāṃśu (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (commonly masculine in instr.), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular
tulyatāmequality/sameness
tulyatām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottulyatā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd), Singular; object of ‘vrajet’
vrajetwould go/attain
vrajet:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvraj (व्रज् धातु)
FormOptative (विधिलिङ्), Parasmaipada, 3rd person, Singular

Narada (admonishing/instructing the listener in a dharma context)

Vrata: none

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: raudra

FAQs

It warns that disregarding righteous instruction pushes a person outside dharma, causing spiritual worthlessness—symbolized by becoming “like dust,” i.e., lacking inner value and auspicious destiny.

Bhakti is sustained by obedience to dharmic guidance (guru/śāstra-vākya). Ignoring such guidance erodes the foundation of devotion, because devotion in the Purāṇic framework is protected by right conduct (sadācāra).

The verse emphasizes śāstra-vākya-anusaraṇa—practical adherence to scriptural injunctions and ethical discipline rather than a specific Vedāṅga technique; it aligns most closely with Dharmaśāstra-style niyama (rule-based conduct).