Shloka 1
Adhyaya 52 — The Manifestation of Nilalohita (Rudra) and the Allocation of His Names, Abodes, Consorts, and Lineages
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे दुः सहोत्पत्तिसमापनं नामैकपञ्चाशौऽध्यायः द्विपञ्चाशोऽध्यायः—
मार्कण्डेय उवाच ।
इत्येष तामसः सर्गो ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः ।
रुद्रसर्गं प्रवक्ष्यामि तन्मे निगदतः शृणु ॥
iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe duḥsahotpattisamāpanaṃ nāmaikapañcāśau ’dhyāyaḥ dvipañcāśo ’dhyāyaḥ—
mārkaṇḍeya uvāca |
ity eṣa tāmasaḥ sargo brahmaṇo ’vyaktajanmanaḥ /
rudrasargaṃ pravakṣyāmi tan me nigadataḥ śṛṇu
આ રીતે શ્રીમાર્કંડેય પુરાણમાં ‘દુઃસહોત્પત્તિ-નિગમન’ નામનો એકાવનમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો. માર્કંડેય બોલ્યા—અવ્યક્તમાંથી જન્મેલા બ્રહ્માની આ તામસી સૃષ્ટિ પૂર્ણ થઈ; હવે હું રુદ્રસંબંધિત સૃષ્ટિનું વર્ણન કરીશ, મારું વચન સાંભળો।
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The Purāṇa organizes reality through graded creations (sargas), implying that the cosmos unfolds through distinct modalities (guṇas) and divine functions; attentive listening to such accounts is framed as a means of right understanding.
Directly under Sarga (creation): it explicitly names a tāmasa sarga and announces the Rudra-sarga to follow.
‘Born of the unmanifest’ points to avyakta as the subtle ground of manifestation; the shift to Rudra-sarga signals the emergence of transformative/destructive power as an essential cosmic principle within the cycle of manifestation.