Shloka 9
Adhyaya 40 — The Yogin’s Impediments (Upasargas), Subtle Concentrations, and the Eight Siddhis
प्रतिभान्ति यदस्येति प्रातिभः स तु योगिनः । शब्दार्थानखिलान् वेत्ति शब्दं गृह्णाति चैव यत् ॥
pratibhānti yad asyeti prātibhaḥ sa tu yoginaḥ | śabdārthān akhilān vetti śabdaṃ gṛhṇāti caiva yat ||
કારણ કે તેને બધું ‘પ્રતિભાસિત’ થઈ પ્રગટ થાય છે, તેથી યોગી માટે તેને ‘પ્રાતિભ’ કહે છે; તે સર્વ શબ્દો અને અર્થો જાણે છે અને વાણીનો આંતરિક ભાવ પણ ગ્રહણ કરે છે।
{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Extraordinary comprehension is not equated with liberation. The yogin must not mistake linguistic/semantic omniscience for the cessation of ego and craving.
A technical yogic definition embedded in Purāṇic instruction; outside pancalakṣaṇa proper.
Mastery over ‘śabda–artha’ hints at a subtle alignment with vāk-śakti (power of speech). Esoterically, it is a threshold where mantra-like potency can arise—hence its danger as a distraction.