Shloka 32
Adhyaya 40 — The Yogin’s Impediments (Upasargas), Subtle Concentrations, and the Eight Siddhis
प्राकाम्यमस्य व्यापित्वादीशित्वञ्चेश्वरो यतः ।
वखित्वाद्वशिमा नाम योगिनः सप्तमो गुणः ॥
prākāmyam asya vyāptitvād īśitvaṃ ceśvaro yataḥ / vakhitvād vaśimā nāma yoginaḥ saptamo guṇaḥ
તેની સર્વવ્યાપકતાથી પ્રાકામ્ય (અવરોધરહિત પ્રાપ્તિ-શક્તિ) થાય છે અને તેની ઐશ્વર્યભાવથી ઈશિત્વ (સર્વાધિકાર) થાય છે. તેમજ વશીકરણ કરવાની ક્ષમતા હોવાથી ‘વશિતા’ નામનો ગુણ યોગીનો સાતમો લક્ષણ કહેવાય છે.
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Extraordinary capacities (siddhis) are presented as derivative ‘attributes’ of yogic realization—arising from expansion of being (vyāpti) and mastery (īśitva/vaśitā). The implicit ethical caution is that these are powers to be understood, not ends in themselves.
This passage is not primarily sarga/pratisarga/manvantara/vaṃśa/vaṃśānucarita; it belongs to ancillary upadeśa (instruction) on yoga and liberation, a common Purāṇic supplement to the pancalakṣaṇa framework.
‘Pervasiveness’ and ‘lordship’ indicate the yogin’s consciousness becoming less localized and more universal; ‘vaśitā’ symbolizes inner sovereignty—mastery over impulses and the sensed world—mirrored outwardly as control.