Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Adhyaya 33Madālasa on the Fruit of Śrāddha Performed on Lunar Days and Nakṣatras

तेन कार्यं चतुर्दश्यां तेषां प्रीतिमभीप्सता ।

श्राद्धं कुर्वन्नमावास्यां यत्नेन पुरुषः शुचिः ॥

tena kāryaṃ caturdaśyāṃ teṣāṃ prītim abhīpsatā | śrāddhaṃ kurvann amāvāsyāṃ yatnena puruṣaḥ śuciḥ ||

અતએવ તેમની તૃપ્તિ ઇચ્છતા શુચિ પુરુષે ચતુર્દશી તિથિએ તેમના માટે પ્રયત્નપૂર્વક શ્રાદ્ધ કરવું જોઈએ, અને અમાવાસ્યાએ પણ શ્રાદ્ધ કરવું જોઈએ।

tenatherefore/by that
tena:
Hetu/Karaṇa (हेतु/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd), एकवचन; हेतु/साधनार्थ (by that/therefore)
kāryam(it) should be done
kāryam:
Pratijñā/Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootkārya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय (what should be done)
caturdaśyāmon the fourteenth (lunar day)
caturdaśyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootcaturdaśī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; काल-अधिकरण
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; सम्बन्ध (of them)
prītimsatisfaction, pleasure
prītim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprīti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म (desired object)
abhīpsatāby one who desires
abhīpsatā:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootabhi-√āp/√īps (धातु) + śatṛ (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; कर्तरि: ‘by one desiring’
śrāddhamśrāddha rite
śrāddham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśrāddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
kurvanperforming
kurvan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु) + śatṛ (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि: ‘doing’
amāvāsyāyāmon the new-moon day
amāvāsyāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootamāvāsyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; काल-अधिकरण
yatnenawith effort, carefully
yatnena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootyatna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण (means/manner)
puruṣaḥa man
puruṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्ता
śuciḥpure, clean
śuciḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśuci (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (qualifies ‘puruṣaḥ’)
Dharma-instructional narrator within the Purāṇic dialogue framework (not Devi Māhātmya); specific speaker not explicit in the provided excerpt

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Pitṛs (Ancestors)
DharmaŚrāddha timing (tithi)Ritual purity (śauca)Pitṛ-prīti

FAQs

Dharma is portrayed as attentive care: purity (śauca) and diligence (yatna) are as important as the act itself, especially when performing rites for those with difficult deaths.

Ācāra/dharma instruction; not a pancalakṣaṇa narrative unit like vaṃśa or manvantara.

Amāvāsyā is a classic Pitṛ-focused liminal point; pairing it with Caturdaśī suggests reinforcing the transition at two adjacent thresholds, intensifying ‘contact’ with the ancestral plane.