Shloka 30
Adhyaya 20 — Ritadhvaja’s Companionship with the Naga Princes and the Origin of the Horse Kuvalaya
उपकारं सुहृद्वर्गे योऽपकारञ्च शत्रुषु ।
नृमेघो वर्षति प्राज्ञास्तस्येच्छन्ति सदोन्नतिम् ॥
upakāraṃ suhṛdvarge yo 'pakārañ ca śatruṣu | nṛmegho varṣati prājñās tasyecchanti sadonnatim ||
જે મિત્રવર્તુળનું કલ્યાણ કરે છે અને શત્રુઓને (જરૂર પડે તો) યોગ્ય પ્રતિપ્રહાર આપી શકે છે, તે ‘માનવ મેઘ’ સમાન ઉપકારની વર્ષા કરે છે; વિદ્વાનો તેની ઉન્નતિ અને સમૃદ્ધિ હંમેશાં ઇચ્છે છે।
{ "primaryRasa": "vira", "secondaryRasa": "dharma", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Social flourishing comes from beneficence paired with protective firmness. The metaphor ‘human cloud’ frames wealth/power as something meant to circulate as welfare, while strength deters exploitation.
Dharma-nīti teaching (conduct/policy), not a pañcalakṣaṇa passage.
The ‘cloud’ symbolizes a mind that holds resources without clinging and releases them appropriately. ‘Enemies’ can also be inner vices; ‘returning harm’ then indicates disciplined counteraction against harmful impulses.