Shloka 7
Adhyaya 18 — Arjuna Declines the Throne; Garga Directs Him to Dattatreya; The Gods Defeat the Daityas through Dattatreya’s Vision and the Movement of Lakshmi
गृह्णतो बलिषड्भागं नृपतेर्नरको ध्रुवम् ।
निरूपितमिदं राज्ञः पूर्वै रक्षणवेतनम् ॥
gṛhṇato bali-ṣaḍbhāgaṃ nṛpater narako dhruvam /
nirūpitam idaṃ rājñaḥ pūrvair rakṣaṇa-vetanam
યોગ્ય રક્ષણ કર્યા વિના જે રાજા બલિ અને છઠ્ઠો ભાગ લે છે, તેના માટે નરક નિશ્ચિત છે. પ્રાચીનોએ આને રક્ષણના બદલામાં રાજાનું વેતન ઠરાવ્યું છે; એટલે કરગ્રહણ માત્ર સંરક્ષણના પ્રતિફળ રૂપે જ યોગ્ય છે.
{ "primaryRasa": "dharma", "secondaryRasa": "bhayanaka", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The verse defines taxation as remuneration for protection; extracting revenue without fulfilling that duty is not merely inefficient but gravely sinful with assured negative afterlife consequences.
Dharma (especially rājadharma) embedded in vaṃśānucarita; it supports Purāṇic moral governance as part of societal maintenance.
‘Rakṣaṇa-vetana’ encodes a dharmic economy: authority must circulate benefit. When circulation stops (taking without giving), the ruler’s spiritual trajectory collapses (naraka as the symbol of that collapse).