Shloka 48
Adhyaya 10 — Jaimini’s Questions on Birth, Death, Karma, and the Embodied Journey
ऊष्मा प्रकुपितः काये तीव्रवायुसमीृतः ।
भिनत्ति मर्मस्थानानि दीप्यमानो निरिन्धनः ॥
ūṣmā prakupitaḥ kāye tīvravāyusamīritaḥ | bhinatti marmasthānāni dīpyamāno nirindhanaḥ ||
દેહની ઉષ્મા, જ્યારે પ્રચંડ વાયુઓથી ઉશ્કેરાઈ અને ધકેલાઈ જાય છે, ત્યારે પ્રાણમર્મોને ભેદે છે. તે ઇંધણ વિના અગ્નિની જેમ પ્રજ્વલિત થાય છે.
{ "primaryRasa": "raudra", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The text stresses embodied fragility: at death, forces within the body (heat and vāyu) overwhelm stability, urging the listener toward timely spiritual practice before dissolution begins.
Upadeśa with yogic/āyurvedic coloring; not a genealogical or manvantara passage.
‘Fuel-less fire’ symbolizes prāṇic combustion: karmic momentum ignites inner processes without external cause, preparing the jīva’s disengagement from gross supports.