Shloka 6
Arjuna’s Concentrated Archery and the Rout of the Kaurava Mahārathas
Gāṇḍīva-Nirghoṣa Episode
कुरून् सम्मोहयामास मत्स्यो यानेन तत्त्ववित्
kurūn sammohayāmāsa matsyo yānena tattvavit | aśvasañcālanakā-rahasya-jñānena matsyanareśasya putro rathasya cālayā kurūn bhrāntim ānayat—te na jānīyuḥ rathaḥ kasya mahārathasya samīpaṃ gantum icchati | virāṭanandano mahābalī uttaro na kutracid bhayam apaśyat | sa kṛpācāryasya ratha-samīpaṃ gatvā rathena tasya pradakṣiṇāṃ cakāra | tataḥ purataḥ gatvā rathaṃ sthāpayitvā tiṣṭhāmāsa ||
વૈશંપાયન બોલ્યા—તત્ત્વને જાણનાર, રથચાલનના રહસ્યમાં નિપુણ મત્સ્યરાજના પુત્રે રથને એવી કુશળતાથી હાંક્યો કે કૌરવો મોહમાં પડી ગયા; રથ કયા મહારથી પાસે જવા ઇચ્છે છે તે તેઓ જાણી ન શક્યા. વિરાટનો મહાબલી પુત્ર ઉત્તર સર્વ દિશાઓથી નિર્ભય હતો. તે કૃપાચાર્યના રથની નજીક ગયો, રથ દ્વારા જમણી તરફ પ્રદક્ષિણા કરી અને પછી તેમના સામે રથ રોકી દૃઢપણે ઊભો રહ્યો।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how skill and discernment can shape outcomes in conflict: tactical deception may be used to protect one’s aim, while courage is shown by approaching a formidable opponent without panic. It also reflects a code of conduct where even in battle, gestures like pradakṣiṇā can signal formal challenge and respect within kṣatriya norms.
The Matsya prince (Uttara) drives the chariot in a way that confuses the Kuru warriors about his intended target. He then moves close to Kṛpācārya’s chariot, circles it, and stops directly in front—positioning himself for a direct engagement.